Nguyên nhân trẻ bị chảy máu cam khi ngủ và 5 bước xử lí an toàn

Tình trạng trẻ bị chảy máu cam khi ngủ là vấn đề khiến không ít bậc phụ huynh cảm thấy hoang mang và lo lắng vô cùng. Dù đây là một hiện tượng khá phổ biến ở lứa tuổi trẻ nhỏ, nhưng nếu ba mẹ không biết cách xử trí đúng, bé có thể hoảng sợ hoặc khiến tình trạng chảy máu trở nên tồi tệ hơn. Bài viết này Pakey sẽ chia sẻ cho bạn các nguyên nhân phổ biến và hướng dẫn 5 bước sơ cứu cầm máu an toàn nhất.

Trẻ hay bị chảy máu cam có nguy hiểm không?

Trẻ bị chảy máu cam khi ngủ thường không quá nguy hiểm và hoàn toàn không đe dọa trực tiếp đến tính mạng của con. Hiện tượng này khá phổ biến, đa phần chỉ xảy ra thỉnh thoảng và tự khỏi nhanh chóng. Tuy nhiên, ba mẹ cần chú ý quan sát nếu bé có các biểu hiện lạ như da tái nhợt, chảy máu lợi hay bầm tím da, vì đây có thể là cảnh báo bệnh lý.

Nguyên nhân trẻ bị chảy máu cam khi ngủ do đâu?

Để có thể giúp con phòng ngừa hiệu quả, phụ huynh cần nắm rõ những lý do khiến mao mạch mũi của trẻ bị tổn thương. Dưới đây là các nhóm nguyên nhân chính thường gặp nhất:

Yếu tố thời tiết

Khi thời tiết bước vào giai đoạn hanh khô, độ ẩm không khí xuống thấp, đặc biệt là vào mùa đông hoặc do gia đình có thói quen cho bé nằm phòng điều hòa quá nhiều sẽ khiến hốc mũi của trẻ bị khô. Tương tự như làn da bị khô nẻ, khi niêm mạc hốc mũi mất đi độ ẩm, các mao mạch bên trong sẽ trở nên cực kỳ nhạy cảm và rất dễ bị nứt vỡ, dẫn đến hiện tượng chảy máu cam.

Trẻ ngoáy mũi hoặc cọ xát mũi khi ngủ

Thói quen ngoáy mũi, vò mũi hay cọ xát mũi vào chăn gối trong lúc ngủ tưởng chừng vô hại nhưng lại là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ bị chảy máu mũi về đêm. Trẻ nhỏ thường thực hiện các hành động này một cách vô thức trong giấc ngủ, tác động một lực mạnh làm trầy xước và tổn thương các mao mạch mỏng manh trong mũi, đặc biệt là khi móng tay của bé dài và nhọn.

Dị ứng hoặc viêm mũi

Khi trẻ mắc các bệnh lý như viêm mũi dị ứng, niêm mạc mũi liên tục bị viêm nhiễm khiến hệ thống mạch máu tại đây trở nên yếu và dễ vỡ hơn bình thường. Ngoài ra, khi bị dị ứng, bé thường xuyên bị ngứa ngáy nên sẽ có phản xạ hắt hơi nhiều, xì mũi mạnh hoặc gãi mũi liên tục. Chính những tác động cơ học này làm vỡ mao mạch, từ đó gây ra tình trạng xuất huyết. Việc sử dụng một số loại thuốc xịt mũi trị dị ứng cũng có khả năng làm hốc mũi bé khô và nhạy cảm hơn.

Thiếu vitamin hoặc dưỡng chất

Chế độ ăn uống mất cân bằng, dẫn đến việc thiếu hụt các dưỡng chất quan trọng, điển hình là thiếu vitamin C, cũng là nguyên nhân sâu xa khiến hốc mũi khô và chảy máu cam. Khi cơ thể trẻ không được cung cấp đủ những vitamin thiết yếu này, các thành mạch máu trong hốc mũi sẽ không đạt được độ bền bỉ, tính đàn hồi kém và rất dễ rỉ máu ngay cả khi chỉ chịu những tác động nhẹ.

Viêm xoang hoặc nhiễm trùng mũi

Các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến như cảm lạnh, cảm cúm hay viêm xoang sẽ trực tiếp làm niêm mạc mũi của bé bị tổn thương, sưng viêm nặng nề.

Lúc này, mũi trẻ có khả năng cao bị kích ứng mạn tính, các mao mạch tổn thương nhiều lần gây chảy máu. Trẻ bị chảy máu do nhiễm trùng thường đi kèm với nhiều dấu hiệu dễ nhận biết khác như nghẹt mũi, ho dai dẳng, đau họng, ớn lạnh hoặc sốt cao.

Yếu tố bẩm sinh, di truyền

Dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ, nhưng trong một số trường hợp, trẻ bị chảy máu cam khi ngủ có thể xuất phát từ các bệnh lý bẩm sinh liên quan đến mạch máu, chứng rối loạn đông máu, hoặc sự thiếu hụt vitamin K trầm trọng trong cơ thể.

Nếu do yếu tố di truyền và bệnh lý này, trẻ sẽ thường xuyên bị chảy máu cam ban đêm, khó cầm máu và thường kèm theo các dấu hiệu xuất huyết ở các vị trí khác trên cơ thể như dễ bầm tím hoặc chảy máu chân răng.

Các bước xử trí khi trẻ bị chảy máu cam khi ngủ

Khi phát hiện bé chảy máu cam lúc nửa đêm, ba mẹ cần tuyệt đối giữ bình tĩnh, trấn an bé để con không hoảng loạn khóc lóc làm máu chảy nhiều hơn, sau đó áp dụng ngay 5 bước xử lý sơ cứu an toàn sau đây:

• Cho trẻ ngồi dậy và cúi nhẹ đầu về phía trước: Ngay lập tức đỡ trẻ từ tư thế nằm sang tư thế ngồi thẳng lưng, đầu hơi cúi gập gục về phía trước để xác định bên lỗ mũi nào đang chảy máu. Tư thế này lợi dụng trọng lực giúp máu chảy ra ngoài một cách an toàn thay vì chảy ngược vào bên trong cơ thể.
• Không cho trẻ ngửa đầu ra sau: Một sai lầm cực kỳ phổ biến của nhiều người lớn là bắt trẻ ngửa đầu ra sau với suy nghĩ làm máu ngừng chảy. Phụ huynh tuyệt đối không được làm điều này vì máu có thể tràn ngược xuống họng hoặc đường hô hấp, dẫn đến rủi ro trẻ nuốt phải máu gây ho sặc, buồn nôn, nôn ói hoặc khó thở.
• Dùng tay bóp nhẹ cánh mũi 5–10 phút: Mẹ hãy dùng ngón tay cái và ngón trỏ của mình bóp chặt vừa phải vào hai bên cánh mũi của bé và duy trì liên tục trong khoảng 5 đến 10 phút. Động tác này giúp tạo áp lực trực tiếp lên điểm mạch máu đang chảy, hỗ trợ quá trình cầm máu hiệu quả. Trong lúc bóp mũi, hãy hướng dẫn trẻ há miệng ra để thở.
• Có thể chườm lạnh vùng sống mũi: Phụ huynh có thể sử dụng một chiếc khăn lạnh, túi đá bọc trong lớp vải mỏng hoặc khăn sạch nhúng nước mát để chườm lên vùng sống mũi và trán của trẻ. Nhiệt độ lạnh sẽ làm các mạch máu quanh mũi nhanh chóng co lại, từ đó làm giảm đáng kể lượng máu chảy ra. Tuyệt đối không đặt đá lạnh trực tiếp lên da bé để tránh gây bỏng lạnh.
• Lau sạch máu bằng khăn mềm: Sau khoảng 10-15 phút, khi máu đã hoàn toàn ngừng chảy, hãy dùng một chiếc khăn vải mềm hoặc khăn giấy sạch để thấm và lau nhẹ nhàng phần máu còn đọng lại quanh lỗ mũi bé. Hướng dẫn bé nằm nghiêng sang một bên khi ngủ tiếp để đường thở luôn thông thoáng và dặn con không xì mũi hay ngoáy mũi trong 24 giờ tới.

Cách phòng ngừa trẻ bị chảy máu cam khi ngủ

Để bảo vệ niêm mạc mũi mỏng manh của con, phụ huynh nên chủ động áp dụng những biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong sinh hoạt hàng ngày:

• Giữ độ ẩm phòng ngủ phù hợp: Ba mẹ nên đầu tư sử dụng máy tạo độ ẩm, máy phun sương hoặc đơn giản là đặt một chậu nước sạch trong không gian phòng ngủ. Việc này giúp duy trì độ ẩm không khí ở mức lý tưởng, ngăn ngừa tình trạng hốc mũi của bé bị khô nứt khi nằm phòng điều hòa lạnh hoặc vào những ngày thời tiết hanh khô.
• Cho trẻ uống đủ nước: Luôn nhắc nhở và khuyến khích trẻ uống nhiều nước lọc hoặc dung nạp thức ăn dạng lỏng, các loại nước ép mỗi ngày cấp ẩm từ sâu bên trong, từ đó giữ cho các mạch máu có độ bền chắc.
• Hạn chế thói quen ngoáy mũi: Ba mẹ cần sát sao nhắc nhở trẻ loại bỏ thói quen xấu như ngoáy mũi, vò mũi hay xì mũi quá mạnh. Để đảm bảo an toàn nếu trẻ vô thức cọ xát khi đang ngủ say, hãy thường xuyên kiểm tra và cắt tỉa móng tay cho con thật gọn gàng.
• Bổ sung vitamin và dinh dưỡng đầy đủ: Thiết lập cho trẻ một chế độ ăn uống khoa học, đa dạng hóa các nhóm chất dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng. Đặc biệt, cần tăng cường cung cấp các loại thực phẩm giàu vitamin C và vitamin K như cam, quýt, rau xanh đậm để giúp hệ thống mao mạch mũi khỏe mạnh và dẻo dai từ bên trong.
• Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý: Mỗi tối trước khi đi ngủ, phụ huynh nên nhỏ từ 1-2 giọt nước muối sinh lý để vệ sinh sạch sẽ, loại bỏ bụi bẩn và cấp ẩm trực tiếp cho hốc mũi của bé. Ngoài ra, mẹ cũng có thể dùng tăm bông sạch thoa nhẹ một lớp kem dưỡng ẩm chuyên dụng như Vaseline hoặc thuốc mỡ vào bên trong hốc mũi để tạo lớp màng bảo vệ niêm mạc.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ khi trẻ bị chảy máu cam khi ngủ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu kéo dài hơn 20 phút, máu chảy nhiều hoặc khó cầm. Ngoài ra, nếu tình trạng chảy máu cam lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn cũng cần được kiểm tra. Trường hợp trẻ có biểu hiện chóng mặt, mệt mỏi, da tái hoặc khó thở, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được bác sĩ thăm khám và xác định nguyên nhân.

Có thể bạn quan tâm:

Câu hỏi thường gặp

Trẻ bị chảy máu cam khi ngủ có thiếu chất không?

Có. Tình trạng trẻ bị chảy máu cam thường xuyên, đặc biệt là vào ban đêm, có thể là biểu hiện rõ rệt của việc cơ thể con bị thiếu hụt nguồn dinh dưỡng thiết yếu, nhất là thiếu vitamin C và vitamin K. Khi thiếu vắng các loại vitamin quan trọng này, lớp niêm mạc bảo vệ và các thành mao mạch trong hốc mũi của bé sẽ trở nên kém đàn hồi, rất dễ bị tổn thương và nứt vỡ chảy máu.

Trẻ bị chảy máu cam khi ngủ nhiều lần có sao không?

Mặc dù chảy máu cam là hiện tượng bình thường của tuổi ấu thơ, nhưng nếu trẻ bị chảy máu rất nhiều lần trong tuần, lượng máu tuôn ra nhiều và khó cầm thì ba mẹ tuyệt đối không được chủ quan. Tình trạng tái diễn liên tục này có thể là dấu hiệu cho thấy niêm mạc mũi bé đang bị kích ứng, tổn thương mạn tính hoặc tiềm ẩn các bệnh lý nguy hiểm liên quan đến mạch máu, chứng rối loạn đông máu.

Bé bị chảy máu cam kèm bầm tím da có sao không?

Trẻ bị chảy máu cam kèm bầm tím da là dấu hiệu bất thường đáng lo ngại, ba mẹ tuyệt đối không được chủ quan. Tình trạng này có thể là hồi chuông cảnh báo các bệnh lý nguy hiểm như rối loạn đông máu, bệnh về mạch máu, thiếu hụt vitamin K hoặc bệnh sốt xuất huyết. Do đó, phụ huynh cần nhanh chóng đưa con đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa thăm khám và có hướng xử lý kịp thời.

Trẻ bị chảy máu cam khi ngủ là tình trạng khá phổ biến ở trẻ nhỏ và đa số không quá nguy hiểm nếu được xử lý đúng cách. Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về dấu hiệu, cách xử trí cũng như bảo vệ sức khỏe đường hô hấp cho trẻ một cách an toàn.