Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ có đáng lo không?

Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ là hiện tượng khá phổ biến khiến nhiều cha mẹ lo lắng. Liệu đây chỉ là phản xạ sinh lý bình thường hay dấu hiệu của vấn đề sức khỏe? Bài viết dưới đây Pakey sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách xử lý đúng khi trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ.

Co giật chân tay khi ngủ ở trẻ là gì?

Co giật chân tay khi ngủ ở trẻ hay còn gọi là giật mình thường là phản xạ sinh lý tự nhiên khi hệ thần kinh đang phát triển, biểu hiện bằng việc bé bất ngờ giật, nảy người hoặc nâng tay chân khi đang ngủ sâu. Tình trạng này phổ biến ở trẻ sơ sinh, thường lành tính và tự hết.

Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ do đâu?

Có rất nhiều lý do khác nhau có thể dẫn đến việc trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất, từ yếu tố sinh lý tự nhiên đến các vấn đề sức khỏe cần lưu tâm:

Co giật lành tính ở trẻ sơ sinh

Co giật lành tính là một dạng rối loạn chức năng não bộ do sự phóng điện bất thường và diễn ra một cách thoáng qua. Phần lớn các cơn co giật ở trẻ sơ sinh là lành tính, với đặc điểm chung là xuất hiện đột ngột, thời gian co giật rất ngắnchỉ khoảng 1 đến 3 phút, và khi cơn giật qua đi, trẻ trở lại trạng thái hoàn toàn bình thường.

Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ do nguyên nhân này thường được chia thành nhiều dạng như co giật lành tính không có yếu tố gia đình thường xuất hiện ngày 1-7 sau sinh, co giật có yếu tố di truyền gia đình, hoặc co giật lành tính ở trẻ bú mẹ. Nhìn chung, chúng không ảnh hưởng đến sự phát triển tâm thần vận động của trẻ và hiếm khi tiến triển thành động kinh

Phản xạ sơ sinh – phản xạ Moro

Phản xạ Moro (hay giật mình Moro) là một trong 7 phản xạ tự nhiên không điều kiện, thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh sinh đủ tháng. Hiện tượng này xảy ra khi trẻ bị kích thích đột ngột bởi âm thanh lớn, ánh sáng mạnh, hoặc có cảm giác trượt chân, thay đổi tư thế.

Biểu hiện điển hình của phản xạ này là trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ, co duỗi và quơ cả tay chân rồi thu lại vào lòng, đôi khi kèm theo hít thở nhanh, ngửa đầu ra sau. Theo y học, đây có thể là bản năng tự vệ từ tổ tiên loài linh trưởng để giữ thăng bằng. Phản xạ Moro sẽ giảm dần khi trẻ 4 tháng tuổi và biến mất hoàn toàn ở tháng thứ 6.

Thiếu chất

Tình trạng dinh dưỡng cũng tác động trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ của trẻ sơ sinh. Sự thiếu hụt các vi chất cần thiết như canxi, glucose máu, magie hoặc thiếu hụt vitamin D có thể làm hệ thần kinh dễ bị kích thích, dẫn đến tình trạng rung giật cơ. Những trẻ thiếu chất thường có giấc ngủ không sâu, hay vặn mình, và hiện tượng trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ cũng xuất hiện với tần suất dày đặc hơn so với những đứa trẻ được cung cấp đầy đủ dưỡng chất.

Cơn giật cơ đầu giấc

Cơn giật cơ đầu giấc (Hypnagogic) là hiện tượng rung giật cơ thể tự nhiên và vô cùng phổ biến diễn ra khi trẻ bắt đầu chìm vào giấc ngủ hoặc khi thực hiện sự chuyển giao giữa các chu kỳ giấc ngủ. Ở thời điểm trẻ đang rơi vào trạng thái ngủ sâu, sự thay đổi nhịp điệu sóng não sẽ tạo ra những cơn rung giật cơ thể rất ngắn. Điều này giải thích tại sao nhiều trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ ở ngay thời điểm con vừa khép mắt ngủ.

Sốt cao

Sốt cao là một yếu tố nguy cơ phổ biến khiến hệ thần kinh của trẻ bị kích thích mạnh. Khi nhiệt độ cơ thể vượt quá ngưỡng 38,5 độ C, phản ứng của nhiều trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ là xuất hiện các cơn co giật. Co giật do sốt đa phần là lành tính, tuy nhiên trong một vài trường hợp, sốt cao kèm theo hiện tượng co giật, hôn mê, li bì, hoặc cứng gáy có thể là những dấu hiệu cảnh báo bệnh lý vô cùng nguy hiểm như viêm màng não.

Động kinh

Động kinh là một căn bệnh lý thần kinh phức tạp khiến các hoạt động của não bộ bị thay đổi, gây ra các cơn co giật toàn thân hoặc co giật cục bộ. Khác với các phản xạ sinh lý thông thường xảy ra lúc ngủ, các cơn co giật do động kinh thường bắt đầu rõ rệt khi trẻ được 4-8 tháng tuổi, xảy ra với tần suất cao bất kể ban ngày hay ban đêm, mang đến các cơn co cơ lớn khiến bé quấy khóc do đau đớn.

Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ có đáng lo?

Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ (phản xạ Moro) chủ yếu là hiện tượng sinh lý bình thường do hệ thần kinh chưa hoàn thiện, thường tự hết sau 3-6 tháng. Cha mẹ không cần quá lo lắng nếu trẻ vẫn ăn ngủ tốt, lên cân đều và không kèm dấu hiệu bất thường khác.

Tuy nhiên nếu bé có các triệu chứng bất thường khác như thóp phồng, tím tái, khó thở, ngưng thở, sốt li bì, bỏ bú, hay vòng đầu to, nhỏ bất thường thì đây là vấn đề rất nghiêm trọng. Những biểu hiện này phản ánh nguy cơ trẻ đang mắc các bệnh lý thần kinh, rối loạn chuyển hóa điện giải hoặc viêm màng não, đòi hỏi phải được can thiệp y khoa khẩn cấp.

Cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ

Để cải thiện và phòng ngừa tình trạng trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ, cha mẹ có thể áp dụng ngay những giải pháp chăm sóc khoa học, đơn giản dưới đây nhằm hỗ trợ con yêu có một giấc ngủ êm ái hơn:

• Cha mẹ hãy đảm bảo em bé được ngủ trong một căn phòng yên tĩnh, mát mẻ, hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi những tác động bên ngoài như tiếng ồn lớn, ánh sáng quá chói hoặc cảm giác lạnh lẽo.
• Đặt bé nằm nghiêng hoặc nằm ngửa kết hợp với gối ôm có thể giúp xoa dịu phản xạ giật mình khi ngủ. Sự ổn định và bao bọc từ chiếc gối sẽ đem đến cho bé cảm giác an toàn và vững chãi hơn.
• Việc cuốn tã, cuốn chũn đúng cách bằng vải mềm hoặc đắp một chiếc mền nhẹ lên người sẽ giúp cố định tay chân bé. Điều này mô phỏng môi trường tử cung ấm áp, giúp bé giảm đi cảm giác chới với và ngủ sâu hơn.
• Các thao tác vuốt ve, massage nhẹ nhàng toàn thân trước khi ngủ sẽ mang lại hiệu quả to lớn trong việc làm dịu hệ thần kinh của bé. Quá trình thư giãn này sẽ làm thuyên giảm đáng kể tình trạng giật mình.
• Nếu bé lỡ thức giấc do giật mình, cha mẹ có thể nhanh chóng ôm bé, thu tay chân đang dạng rộng của bé vào sát cơ thể mẹ và giữ không gian im lặng. Những cái ôm nhẹ nhàng này là cách tốt nhất giúp con trấn an và dễ dàng vào lại giấc ngủ.
• Việc duy trì lịch trình đi ngủ cố định mỗi ngày giúp đồng hồ sinh học của bé dần ổn định, từ đó ngủ sâu và ít giật mình hơn. Khi kết hợp cho bé ngủ đúng giờ trong nôi cũi quen thuộc, bé sẽ dễ hình thành phản xạ tự nhiên rằng đây là thời điểm nghỉ ngơi, nhờ đó giảm đáng kể các cơn giật mình trong đêm.
• Việc sử dụng nệm, chăn hoặc gối quá dày có thể làm tăng thân nhiệt, gây hầm bí và khiến bé dễ giật mình hơn khi ngủ. Thay vào đó, ba mẹ nên ưu tiên chăn, gối mỏng, thoáng khí hoặc lựa chọn túi ngủ trẻ em với chất liệu mềm mại, thấm hút tốt để giúp bé giữ ấm vừa đủ mà vẫn ngủ ngon, hạn chế tình trạng giật mình.
• Bất cứ lúc nào nghi ngờ các cơn giật tay chân kéo dài hoặc kèm dấu hiệu ngạt thở, sốt, cha mẹ phải đưa con tới bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc Thần kinh ngay lập tức để được thăm khám, chẩn đoán qua điện não đồ, xét nghiệm và xử lý kịp thời.

Có thể bạn quan tâm:

Vì sao trẻ 3 tháng tuổi ngủ hay lắc đầu? Khi nào đáng lo?

Mách ba mẹ 2 câu thần chú giúp trẻ ngủ ngon cực hiệu quả

Câu hỏi thường gặp

Tại sao khi trẻ ngủ lại bị giật ?

Hiện tượng trẻ ngủ hay giật mình chủ yếu là do cấu trúc não bộ và hệ thống dây thần kinh của con vẫn chưa thực sự hoàn thiện các chức năng kiểm soát cơ bắp. Ngoài ra, nó cũng có thể là biểu hiện của phản xạ Moro bẩm sinh, cơn giật cơ tự nhiên khi chuyển đổi chu kỳ giấc ngủ, hoặc do não trẻ dễ bị nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng. Theo thời gian, khi các chức năng thần kinh trưởng thành, tình trạng này sẽ tự động biến mất.

Làm sao để biết trẻ sơ sinh nóng hay lạnh?

Để kiểm tra thân nhiệt của trẻ sơ sinh một cách chuẩn xác, cha mẹ nên áp tay vào phần gáy, lưng hoặc cổ của bé thay vì sờ tay chân. Nếu vùng gáy ấm và khô ráo, tức là bé đang ở nhiệt độ lý tưởng; nếu gáy đổ nhiều mồ hôi là bé đang bị nóng, và nếu gáy lạnh toát chứng tỏ bé đang thiếu ấm cần được đắp thêm chăn mền.

Hiện tượng rung có lành tính ở trẻ sơ sinh không

Có, đây đa phần là một hiện tượng rung cơ sinh lý hoàn toàn lành tính. Theo y khoa, nếu trẻ bị rung giật cơ chân tay lúc ngủ nhưng cha mẹ dùng tay nắm chặt, giữ nhẹ chi đang rung giật hoặc thay đổi tư thế mà tình trạng này lập tức tự hết thì đây không phải là bệnh lý. Chúng sẽ tự động thuyên giảm và biến mất khi trẻ lớn dần lên mà tuyệt đối không gây ảnh hưởng đến năng lực vận động hay sự phát triển trí não của bé.

Trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ phần lớn là hiện tượng sinh lý bình thường, không gây nguy hiểm nếu không kèm dấu hiệu bất thường. Việc hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ yên tâm và chăm sóc bé tốt hơn. Bài viết trên đã cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết về trẻ sơ sinh bị giật chân tay khi ngủ, hy vọng giúp bạn nhận biết và xử lý đúng cách trong từng tình huống.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!