Trẻ ngủ chổng mông là dấu hiệu gì? Có nguy hiểm không?

Trẻ ngủ chổng mông là hiện tượng khá phổ biến khiến nhiều ba mẹ lo lắng không biết có liên quan đến vấn đề sức khỏe hay không. Liệu trẻ ngủ chổng mông là dấu hiệu gì, có phải do giun hay chỉ là thói quen bình thường? Bài viết dưới đây Pakey sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách xử lý đúng khi trẻ ngủ chổng mông.

Trẻ ngủ chổng mông là gì?

Trẻ ngủ chổng mông là một tư thế mà trẻ nằm sấp, hai gối co rụt lại đặt dưới lồng ngực hoặc bụng, phần mông nhô lên cao và mặt thường úp hoặc nghiêng sang một bên. Dáng nằm này đặc biệt phổ biến ở các bé sơ sinh cho đến độ tuổi từ 2 đến 3 tuổi. Nhiều bé có khả năng duy trì dáng người này suốt một khoảng thời gian dài trong đêm, hoặc đan xen cùng rất nhiều tư thế khác nhau tùy theo sở thích cá nhân.

Nhìn từ bên ngoài, dáng nằm này trông rất giống với tư thế em bé trong bộ môn yoga, vốn mang lại sự thư giãn sâu sắc cho cơ thể. Dù có vẻ kỳ lạ, vướng víu và không thoải mái đối với tiêu chuẩn của người lớn, nhưng trên thực tế đối với trẻ nhỏ, đây lại là một trong những dáng nằm mang lại sự an tâm, thân thuộc và dễ chịu nhất.

Trẻ ngủ chổng mông là dấu hiệu gì?

Trẻ ngủ chổng mông có thể là biểu hiện sinh lý bình thường hoặc liên quan đến một số vấn đề sức khỏe ở trẻ nhỏ. Tùy vào từng trường hợp cụ thể và dấu hiệu đi kèm, ba mẹ cần theo dõi để có đánh giá chính xác, dưới đây là một số dấu hiệu:

Thói quen ngủ tự nhiên của trẻ nhỏ

Khi các bé bước vào giai đoạn phát triển các kỹ năng vận động như học lẫy, học bò và học ngồi, bé sẽ thường xuyên sử dụng tư thế nằm sấp, chống tay chân bên dưới thân mình và lắc cơ thể qua lại. Việc luyện tập những kỹ năng này lặp đi lặp lại nhiều lần vào ban ngày khiến bé dần cảm thấy yêu thích. Từ đó, bé vô thức biến dáng nằm quen thuộc này thành tư thế khi bước vào giấc ngủ. Thậm chí, nhiều em bé đã làm quen với việc nằm sấp trong một thời gian rất dài trước khi thực sự biết bò.

Tư thế giúp bé ngủ ngon và dễ chịu hơn

Khi bước vào những giai đoạn phát triển mới, việc tiếp xúc với môi trường xung quanh đôi khi khiến bé cảm thấy sợ hãi, lo lắng hoặc căng thẳng. Các sự kiện như mới đi học mẫu giáo, phải tạm xa vòng tay mẹ, hay đơn giản là gặp một sự việc làm bé giật mình đều có thể tạo ra cảm giác bất an. Trong tình huống này, việc bé thu mình lại, nằm sấp, quỳ gối hay co người cuộn tròn chính là cơ chế tự bảo vệ tuyệt vời, giúp cơ thể và não bộ được nghỉ ngơi, thư giãn. Tư thế này mô phỏng lại sự che chở, giúp bé tìm kiếm cảm giác an toàn tuyệt đối để dễ dàng đi vào giấc ngủ sâu hơn.

Ảnh hưởng từ tư thế trong bụng mẹ

Theo bác sĩ y khoa Richard Polin, Giám đốc khoa sơ sinh tại Đại học Columbia, một trong những nguyên nhân gốc rễ và phổ biến nhất là bé đã hình thành thói quen này từ thời kỳ còn nằm trong bụng mẹ. Trong suốt 9 tháng thai kỳ, không gian tử cung chật hẹp buộc thai nhi phải nằm cuộn tròn, co sát hai đầu gối vào bụng. Chính vì vậy, sau khi chào đời, nhiều em bé vẫn tiếp tục duy trì dáng nằm quen thuộc này. Tư thế này mang lại sự thân thuộc và thoải mái tối đa, đến mức bé sẽ tự động quay lại tư thế này ngay cả khi ba mẹ đã cố gắng lật ngửa và sửa đổi nhiều lần.

Vấn đề tiêu hóa

Nếu từ trước đến nay bé luôn nằm ngửa hoặc nằm nghiêng nhưng đột nhiên lại chuyển sang tư thế nằm sấp nhô cao mông, đây có thể là dấu hiệu cho thấy bé đang cảm thấy khó chịu ở một vị trí nào đó trong cơ thể. Phổ biến nhất là các rắc rối liên quan đến đường ruột và hệ tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu hoặc đau bụng.

Việc co người lại và tạo áp lực lên vùng bụng có thể giúp bé tự xoa dịu cơn đau, đẩy bớt khí thừa ra ngoài, từ đó cảm thấy dễ chịu hơn. Ngoài ra, bé cũng có thể đang gặp phải tình trạng nghẹt mũi, khó thở do các vấn đề về đường hô hấp, khiến bé phải đổi thế nằm để tối ưu hóa lượng không khí đi vào phổi.

Dấu hiệu nhiễm giun kim

Trong dân gian thường truyền tai nhau quan niệm rằng trẻ nằm co người nhô mông lên trời là biểu hiện đặc trưng của việc nhiễm giun sán. Xét về mặt y khoa, dáng nằm co người lại thực chất được cho là một phản xạ giúp trẻ làm giảm bớt cơn đau bụng dữ dội khi giun chui vào ống mật. Tuy nhiên, cần hết sức lưu ý rằng không phải tất cả các trường hợp nằm dáng này đều xuất phát từ nguyên nhân đau bụng do giun.

Trẻ ngủ chổng mông có nguy hiểm không?

Hiện tượng trẻ ngủ chổng mông thực chất không nguy hiểm mà là một tư thế sinh lý mang lại nhiều lợi ích khi bé ở trạng thái bình thường. Nếu bé lật lẫy tốt và ngủ sâu giấc, dáng úp sấp này sẽ hỗ trợ lồng ngực nở nang, tăng dung tích phổi, đồng thời thúc đẩy nhu động ruột hoạt động trơn tru giúp hệ tiêu hóa ngày một khỏe mạnh.

Tuy nhiên, sự an toàn này sẽ trở thành bất thường và tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu bé dưới 2 tuổi giữ nguyên dáng nằm quá lâu. Việc tỳ đè và úp mặt vùi xuống đệm có thể dẫn đến nguy cơ ngạt thở, chèn ép lồng ngực gây tức ngực, trào ngược dạ dày gây nôn trớ hoặc làm bẹp méo cấu trúc xương sọ của trẻ. Do đó, hai khía cạnh này luôn đi liền với nhau, đòi hỏi ba mẹ phải quan sát để kịp thời lật ngửa con lại ngay khi thấy bé có dấu hiệu trằn trọc, khó thở nhằm bảo vệ sự phát triển an toàn nhất cho trẻ.

Cách xử lý khi trẻ ngủ chổng mông

Điều chỉnh tư thế ngủ an toàn

Ba mẹ không cần thiết phải lập tức lật ngửa con lại nếu bé tự lật sấp thành công, vì đây là tín hiệu đáng mừng cho thấy bé đang phát triển và học cách kiểm soát cơ thể. Tuy nhiên, tư thế nằm ngửa luôn được các chuyên gia y tế khuyến cáo là an toàn nhất khi đặt trẻ vào nôi nhằm giảm thiểu nguy cơ hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).

Nếu muốn thay đổi tư thế, ban đầu ba mẹ hãy để bé tự do nằm theo ý thích. Chờ khi bé đã bước vào giai đoạn ngủ say, ba mẹ hãy nhẹ nhàng xoay người bé sang tư thế nằm nghiêng, sau đó dần dần chuyển sang tư thế nằm ngửa. Kỹ thuật chuẩn để lật bé mà không làm con thức giấc là hạ thấp phần mông của bé xuống trước, sau đó mới từ từ lật phần đầu.

Ba mẹ cũng có thể áp dụng cách bế ngửa ru bé ngủ, khi con say giấc thì đặt xuống giường và chẹn thêm gối bông ở hai bên thân để bé có điểm tựa, ngăn không cho bé tự lật lẫy úp sấp trở lại. Kiên trì áp dụng trong khoảng 10 ngày, thói quen của bé sẽ được định hình lại rõ rệt.

Theo dõi dấu hiệu bất thường

Ba mẹ cần luôn theo dõi sát sao biểu hiện của con trong suốt giấc ngủ. Hãy quan sát xem bé có xuất hiện các dấu hiệu như thở khò khè, nghẹt mũi, hay trằn trọc co rút vì đau bụng hay không. Nếu bé nằm sấp trong một tư thế quá lâu, ba mẹ nên chủ động thay đổi tư thế để bé không bị mỏi cơ hàm, tê tay chân hay suy giảm lượng khí lưu thông. Đặc biệt, không nên để trẻ ngủ ở phòng riêng quá sớm nhằm tạo sự thuận tiện cho việc để mắt, chăm sóc, giúp phát hiện kịp thời những sự cố ngoài ý muốn.

Giữ vệ sinh cá nhân cho bé

Do dáng nằm sấp khiến toàn bộ vùng mặt, mũi, miệng của trẻ áp sát xuống bề mặt giường, việc giữ gìn vệ sinh môi trường ngủ là vô cùng cấp thiết. Cần thường xuyên giặt giũ và phơi nắng chăn, ga, gối để loại bỏ triệt để bụi vải và các vi sinh vật gây hại, bảo vệ đường hô hấp cho trẻ. Hơn thế nữa, ba mẹ cần chú ý vệ sinh tay chân và cơ thể bé hàng ngày, đặc biệt vào thời điểm trẻ trên 1 tuổi bắt đầu có thói quen cầm nắm đồ chơi rồi đưa tay chân vào miệng, nhằm phòng ngừa tối đa nguy cơ lây nhiễm giun sán.

Xây dựng thói quen ngủ khoa học

Môi trường xung quanh đóng vai trò mang tính quyết định đến chất lượng giấc ngủ và sự an toàn của bé. Ba mẹ tuyệt đối không nên để trẻ nằm trên các loại đệm quá mềm hoặc lún sâu. Khu vực giường cũi cần được dọn dẹp gọn gàng, dẹp bỏ chăn gối lộn xộn để tránh nguy cơ trẻ bị che mặt, trùm đầu khi đang say giấc. Ngoài ra, cần duy trì nhiệt độ phòng ngủ ở mức thích hợp và thoáng mát theo từng mùa để cơ thể bé luôn cảm thấy dễ chịu, không bị bức bối hay nổi mẩn khi phần bụng ngực áp sát xuống giường.

Đưa trẻ đi khám

Ba mẹ cần đặc biệt cảnh giác và đưa trẻ tới ngay các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán chính xác nếu việc bé đột ngột chuyển sang ngủ chổng mông đi kèm với các dấu hiệu sức khỏe bất thường. Phản xạ nằm co người, chổng mông trong trường hợp này rất có thể là nỗ lực tự xoa dịu cơn đau do nhiễm giun sán, hoặc cảnh báo các vấn đề nghiêm trọng về đường tiêu hóa, hô hấp.

Cụ thể, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi quan sát thấy các biểu hiện trực tiếp sau:

• Ngứa ngáy vùng hậu môn: Trẻ thường xuyên bứt rứt, khó chịu và đưa tay gãi vùng hậu môn do giun kim hoạt động.
• Thường xuyên quấy khóc: Bé trằn trọc, ngứa khóc, ngủ không sâu giấc hoặc hay giật mình giữa đêm do cảm giác không thoải mái trong người.
• Biếng ăn kéo dài: Trẻ đột nhiên chán ăn, ăn không ngon miệng và từ chối các bữa ăn trong nhiều ngày.
• Chậm tăng cân: Dù vẫn được cho ăn đầy đủ nhưng cơ thể bé không hấp thu, dẫn đến chững cân, sụt cân hoặc chậm lớn.
• Đau bụng, khó thở: Trẻ biểu hiện các cơn đau thắt vùng bụng, kèm theo nghẹt mũi, thở khò khè hoặc khó thở

Có thể bạn quan tâm:

[Giải đáp] Trẻ sơ sinh nằm ngủ nghiêng đầu có sao không?

Trẻ khó ngủ do đâu? Nguyên nhân và cách khắc phục

Câu hỏi thường gặp

Trẻ ngủ chổng mông có phải bị giun không?

Không. Không phải lúc nào dáng ngủ này cũng là dấu hiệu khẳng định bé bị nhiễm giun. Trên thực tế, tư thế co người lại có thể giúp bé làm giảm cơn đau khi giun chui vào ống mật, nhưng đây chỉ là một trong số rất nhiều nguyên nhân sinh lý. Đa phần các bé duy trì dáng nằm này đơn thuần là do thói quen hình thành từ khi còn trong bụng mẹ, do đang say sưa luyện tập kỹ năng bò, hoặc đơn giản là để tìm kiếm cảm giác an toàn, thư giãn và dễ tiêu hóa hơn.

Có nên chỉnh tư thế ngủ cho bé không?

Có. Mặc dù tư thế này mang lại giấc ngủ sâu và tốt cho dung tích phổi, nhưng khi trẻ ngủ chổng mông quá lâu, ba mẹ vẫn nên nhẹ nhàng điều chỉnh. Việc lật bé lại giúp tránh tình trạng lồng ngực bị chèn ép gây khó thở, giảm rủi ro trào ngược dạ dày nôn trớ, hạn chế tê bì tay chân và đặc biệt là phòng ngừa nguy cơ bẹp, méo đầu ở trẻ sơ sinh. Phương pháp an toàn là từ từ hạ phần mông bé xuống rồi mới lật thân người sang tư thế nằm nghiêng hoặc nằm ngửa.

Trẻ ngủ chổng mông có ảnh hưởng cột sống không?

Không. Tư thế nằm sấp úp mặt, co hai gối nhô cao mông về bản chất khá tương đồng với tư thế em bé trong bộ môn yoga, giúp hệ cơ xương và bộ não được nghỉ ngơi tự nhiên nên không gây biến dạng hay ảnh hưởng tiêu cực cho cấu trúc cột sống đang phát triển. 

Bao lâu nên tẩy giun cho trẻ một lần?

Thông thường, trẻ từ 2 tuổi trở lên nên tẩy giun định kỳ mỗi 6 tháng/lần. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và phù hợp với từng bé.

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ trẻ ngủ chổng mông là dấu hiệu gì, đâu là nguyên nhân bình thường và khi nào cần lưu ý. Qua đó, ba mẹ có thể chủ động theo dõi và chăm sóc bé đúng cách. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn yên tâm hơn khi thấy trẻ ngủ chổng mông và đảm bảo bé phát triển khỏe mạnh.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!