5 cách vỗ ợ hơi khi bé ngủ mà không làm thức giấc

Việc chăm sóc trẻ sơ sinh luôn đòi hỏi sự tỉ mỉ, đặc biệt là trong những tháng đầu đời khi hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt. Một trong những thách thức lớn nhất của các bậc cha mẹ là làm sao để bé ợ hơi sau khi bú mà không làm gián đoạn giấc ngủ quý giá của con. Bài viết dưới đây Pakey sẽ hướng dẫn chi tiết cách vỗ ợ hơi khi bé ngủ giúp thoải mái, ngủ sâu giấc và tránh được tình trạng nôn trớ, đầy hơi.

Bé ngủ có vỗ ợ hơi được không?

Có thể và nên thực hiện vỗ ợ hơi ngay cả khi bé đang ngủ. Thực tế, cách vỗ ợ hơi cho bé khi ngủ thường khó thực hiện hơn so với khi bé thức vì cần sự khéo léo để không làm bé tỉnh giấc. Tuy nhiên, nếu không được ợ hơi, trẻ rất dễ bị thức giấc giữa đêm vì cảm giác đầy bụng, khó chịu hoặc cảm thấy đói sớm hơn do không gian dạ dày bị chiếm chỗ bởi bọt khí. Mẹ có thể dành khoảng vài phút để thực hiện các thao tác vỗ ợ nhẹ nhàng trước khi đặt bé nằm xuống hẳn để đảm bảo giấc ngủ của con được trọn vẹn.

Lợi ích của việc vỗ ợ hơi cho bé

Việc áp dụng đúng cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh khi ngủ mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Giảm nôn trớ: Ở trẻ sơ sinh, dạ dày có kích thước rất nhỏ và nằm ngang chứ chưa nằm dọc như người lớn. Các cơ co thắt thực quản còn yếu nên khi không khí bị kẹt lại cùng với sữa sẽ khiến dạ dày căng đầy, dẫn đến hiện tượng trào ngược, ọc sữa hoặc nôn trớ. Vỗ ợ hơi giúp tống khứ các bọt khí này ra ngoài, giải phóng áp lực cho dạ dày.
• Giúp bé dễ chịu, bớt quấy khóc: Khi khí bị mắc kẹt trong đường tiêu hóa, bé sẽ cảm thấy rất đau bụng, đầy hơi và khó chịu. Đây là nguyên nhân chính khiến trẻ thường xuyên vặn vẹo, khóc lóc hoặc đẩy bình sữa ra xa dù vẫn còn đói. Việc được ợ hơi kịp thời giúp bé thoải mái hơn, giảm tình trạng quấy khóc vô cớ.
• Tăng hiệu quả bú mẹ/bú bình: Khi lượng không khí được loại bỏ, thể tích dạ dày sẽ được giải phóng đáng kể. Điều này cho phép bé có thêm không gian để chứa sữa, giúp bé bú được nhiều hơn trong mỗi cữ, từ đó bé sẽ no lâu hơn và phát triển cân nặng tốt hơn.
• Hỗ trợ hệ tiêu hóa: Trong những tháng đầu đời, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện hoàn toàn. Vỗ ợ hơi định kỳ giúp hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra suôn sẻ hơn, ngăn ngừa các vấn đề như chướng bụng hay rối loạn tiêu hóa nhẹ do nuốt nhiều không khí.

5 Cách vỗ ợ hơi khi bé ngủ mà không làm thức giấc

Dưới đây là nội dung chi tiết về 5 cách vỗ ợ hơi khi bé ngủ được biên soạn lại dựa trên các nguồn tài liệu y khoa, tập trung vào ý nghĩa và các bước thực hiện cụ thể cho từng tư thế:

Cách 1: Tư thế bế vác

Đây là tư thế phổ biến nhất, đặc biệt phù hợp với những bé có giấc ngủ ngoan. Tư thế này cũng rất hữu ích nếu mẹ muốn kết hợp giữa việc vỗ ợ hơi và đánh thức trẻ dậy một cách nhẹ nhàng để tiếp tục cho bú.

• Mẹ nhẹ nhàng xoay bé sang tư thế thẳng đứng, để bé dựa vào ngực và đầu tựa vào vai mẹ.
• Dùng một tay đỡ dưới mông để giữ bé ổn định.
• Tay còn lại khum lòng bàn tay, vỗ nhẹ vào vùng lưng giữa hai xương bả vai.
• Nếu vỗ nhẹ chưa hiệu quả, mẹ có thể chuyển sang xoa phần lưng trên theo chuyển động tròn bằng lòng bàn tay

Cách 2: Tư thế tựa bé vào ngực

Tư thế tựa bé vào ngực giúp tạo cảm giác gần gũi và thoải mái tối đa cho bé. Nhờ sự tiếp xúc trực tiếp với ngực mẹ, trẻ có thể dễ dàng duy trì trạng thái ngủ và ngủ sâu hơn sau khi ợ hơi.

• Mẹ nâng trẻ lên cao một chút so với vị trí bú để bé tựa vào ngực, một tay đỡ lưng và một tay đỡ mông bé.
• Giữ bé ở tư thế cuộn tròn, tránh để bé duỗi thẳng chân để tạo sự yên tâm cho con.
• Thực hiện xoa lưng theo chuyển động tròn, nếu vẫn không ợ được, hãy thử vỗ nhẹ giữa hai xương bả vai

Cách 3: Tư thế nằm trên bụng mẹ

Tư thế nằm trên bụng mẹ đặc biệt hiệu quả nếu mẹ có thói quen cho bé bú nằm. Ưu điểm lớn nhất là mẹ không cần ngồi dậy và bé không bắt buộc phải ở tư thế thẳng đứng, giúp bé dễ dàng duy trì giấc ngủ không bị gián đoạn.

• Nhẹ nhàng đặt bé nằm sấp, bụng bé nằm ngang hông hoặc bụng của mẹ.
• Luôn đảm bảo rằng đầu của em bé ở vị trí cao hơn so với phần cơ thể còn lại để tránh trào ngược.
• Mẹ dùng tay vỗ nhẹ vào lưng vùng giữa hai bả vai hoặc xoa lưng theo chuyển động tròn hướng từ dưới lên trên.

Cách 4: Tư thế giữ cánh tay

Tư thế giữ cách tay là lựa chọn tối ưu dành cho các bé nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh trong những tuần đầu đời. Tư thế này giúp mẹ kiểm soát tốt trọng lượng của bé chỉ bằng một cánh tay.

• Mẹ đặt một cánh tay dưới lưng trẻ để bé tựa vào cẳng tay.
• Cẩn thận xoay bé để bé nằm úp bụng trên cẳng tay mẹ, đồng thời đặt bàn tay giữa hai chân bé để giữ bé chắc chắn.
• Tay còn lại thực hiện xoa hoặc vỗ nhẹ vào phần lưng trên của bé.
• Khi hoàn thành, mẹ nhẹ nhàng lăn trẻ về phía mình để bé nằm ngửa trở lại và tiếp tục ngủ

Cách 5: Tư thế đặt bé vào lòng mẹ

Phương pháp này thuận tiện khi mẹ đang ở tư thế ngồi trên ghế hoặc giường, giúp giữ cho trẻ tiếp tục ngủ ngon mà không cần di chuyển bé quá nhiều.

• Trong khi đang ngồi, mẹ nhẹ nhàng lật bé nằm sấp ngang qua đùi của mình.
• Luồn một cánh tay xuống dưới cằm và ngực để nâng phần trên của trẻ lên một chút, đảm bảo đường thở thông thoáng.
• Tay còn lại thực hiện động tác vỗ lưng hoặc xoa theo vòng tròn.
• Sau khi bé đã ợ hơi, hãy nhẹ nhàng lật bé nằm ngửa trở lại vị trí cũ

Dù thực hiện theo cách nào, mẹ cũng cần thực hiện các động tác vỗ thật nhẹ nhàng với bàn tay khum lại. Việc vỗ mạnh không làm tăng hiệu quả đẩy hơi mà có thể khiến bé bị giật mình hoặc sợ hãi. Thông thường, nếu sau 10-15 phút bé vẫn chưa ợ, mẹ nên thử đổi tư thế khác.

Lưu ý khi vỗ ợ hơi trong lúc bé ngủ

Để thực hiện cách vỗ ợ hơi cho bé khi ngủ một cách an toàn và hiệu quả nhất, cha mẹ cần ghi nhớ những lưu ý sau:

• Vỗ nhẹ nhàng tránh bé thức giấc: Nguyên tắc quan trọng nhất là phải thực hiện các thao tác thật nhẹ nhàng. Cha mẹ nên khum lòng bàn tay lại khi vỗ để tạo ra một khoảng không nhỏ, giúp giảm lực tác động trực tiếp nhưng vẫn tạo đủ rung động để đẩy khí ra ngoài. Việc vỗ quá mạnh không những không làm tăng hiệu quả đẩy hơi mà còn có thể khiến trẻ bị sợ hãi, giật mình và thức giấc hoàn toàn.
• Kết hợp vỗ và vuốt nhẹ theo chiều từ trên xuống: Thay vì chỉ vỗ liên tục, mẹ nên kết hợp với việc xoa lưng theo hình tròn hoặc vuốt nhẹ theo hướng từ dưới lên trên để hỗ trợ không khí di chuyển dọc theo thực quản và thoát ra ngoài dễ dàng hơn. Trong quá trình thực hiện, hãy luôn đảm bảo phần đầu của bé ở vị trí cao hơn ngực để hỗ trợ quá trình thoát khí diễn ra tự nhiên.
• Căn thời gian vỗ hợp lí: Thời gian vỗ ợ hơi trung bình thường kéo dài từ 10 đến 15 phút. Tuy nhiên, thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào lượng khí kẹt trong dạ dày bé. Nếu sau khoảng 10-15 phút vỗ ở một tư thế mà bé vẫn chưa ợ, mẹ nên thay đổi sang một tư thế khác và tiếp tục thử lại trước khi đặt bé nằm xuống hẳn.
• Quan sát để biết khi nào bé ợ: Mẹ có thể nhận biết bé đã ợ hơi thành công khi nghe thấy tiếng ợ phát ra hoặc thấy bé ngừng vặn vẹo, trở nên thư giãn, dễ chịu và ngủ sâu hơn. Đôi khi bé có thể trớ ra một ít sữa trong quá trình ợ hơi; đây là hiện tượng bình thường nên mẹ hãy chuẩn bị sẵn một chiếc khăn sạch lót trên vai hoặc đùi để giữ vệ sinh.
• Không vỗ ợ hơi khi bé vừa ăn no: Mặc dù việc vỗ ợ hơi là cần thiết, đặc biệt trong những tháng đầu đời, nhưng cha mẹ không nên quá cứng nhắc. Nếu sau khi bú xong bé cảm thấy rất thoải mái, vui vẻ hoặc đã chìm vào giấc ngủ sâu mà không có dấu hiệu khó chịu hay vặn vẹo, mẹ không nhất thiết phải tiếp tục vỗ ợ bằng mọi giá để tránh làm bé thức giấc vô ích.

Có thể bạn quan tâm:

Các câu hỏi thường gặp

Bé ngủ say có nên vỗ ợ hơi không?

Có. Ngay cả khi bé đã ngủ say, mẹ vẫn nên dành vài phút để hỗ trợ con ợ hơi. Nếu bỏ qua bước này, các bọt khí có thể gây đầy bụng khiến bé ngủ không sâu, hay vặn vẹo và dễ tỉnh giấc đột ngột sau đó.

Khi nào cần vỗ ợ hơi cho bé?

Mẹ nên thực hiện vỗ ợ hơi sau mỗi lần bú hoặc ngay giữa cữ bú. Ví dụ: sau khi bé bú hết khoảng 60-90ml sữa công thức hoặc khi mẹ chuyển từ bầu vú này sang bầu vú kia đối với bú mẹ trực tiếp. Đặc biệt đối với những bé hay nôn trớ, việc vỗ ợ hơi cần được thực hiện thường xuyên hơn.

Tại sao vỗ ợ hơi mà bé không ợ?

Có hai lý do chính một là bé không nuốt quá nhiều không khí trong lúc bú thường gặp khi trẻ đã lớn hơn, khoảng 4-6 tháng tuổi, khi đó kỹ năng bú của bé đã hoàn thiện hơn. Hai là do khí vẫn còn bị kẹt ở vị trí mà tư thế hiện tại chưa thể đẩy ra được, khi đó mẹ nên thử đổi sang một tư thế khác.

Trẻ sơ sinh bú xong bao lâu thì vỗ ợ hơi?

Thông thường, mẹ nên thực hiện vỗ ợ hơi ngay sau khi bé bú xong mỗi cữ hoặc ngay giữa cữ bú khi đổi bên vú. Thời gian vỗ nên duy trì trong khoảng 10-15 phút để đạt hiệu quả tốt nhất. Khi trẻ được 6 tháng tuổi trở lên, hệ tiêu hóa phát triển hơn và trẻ bắt đầu biết ngồi, cơ thể có thể tự đẩy khí ra ngoài mà không cần sự trợ giúp thường xuyên từ cha mẹ nữa.

Bài viết trên đã hướng dẫn chi tiết cách vỗ ợ hơi khi bé ngủ an toàn, hiệu quả mà không làm bé thức giấc. Việc áp dụng đúng kỹ thuật không chỉ giúp bé giảm đầy hơi, nôn trớ mà còn ngủ sâu và thoải mái hơn. Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp mẹ tự tin hơn trong quá trình chăm sóc bé mỗi ngày.