12 nguyên tắc thiết kế phòng bếp cho gia đình có trẻ nhỏ an toàn

Phòng bếp là nơi gia đình chuẩn bị bữa ăn, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ nhỏ như bỏng nhiệt, điện giật, trượt ngã và tiếp xúc với dao kéo, hóa chất tẩy rửa. Vì vậy, thiết kế phòng bếp cho gia đình có trẻ nhỏ cần chú trọng cả công năng, thẩm mỹ và khả năng phòng ngừa tai nạn. Bài viết dưới đây Pakey sẽ tổng hợp các cách bố trí bếp hợp lý, 12 nguyên tắc an toàn cùng những mẫu thiết kế đẹp để cha mẹ tham khảo, áp dụng cho không gian sống của gia đình.

Tại sao cần thiết kế riêng phòng bếp cho gia đình có trẻ nhỏ?

Thiết kế bếp phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ giúp hạn chế những tình huống nguy hiểm ngay từ khâu bố trí nội thất và lựa chọn vật liệu. Trẻ trong giai đoạn tập bò, tập đi thường tò mò, thích chạm vào đồ vật và chưa nhận biết đầy đủ các rủi ro xung quanh.

Một số nguy cơ phổ biến trong phòng bếp gồm:

Gợi ý bố cục thiết kế phòng bếp cho gia đình có trẻ nhỏ

Bố cục bếp nên được lựa chọn dựa trên diện tích căn nhà, vị trí cửa ra vào và thói quen nấu nướng. Dù sử dụng kiểu bếp nào, cha mẹ cũng cần phân tách khu vực nấu ăn với lối di chuyển và hạn chế để trẻ tiếp cận thiết bị nguy hiểm.

Bố cục bếp chữ L

Bếp chữ L phù hợp với căn hộ chung cư hoặc nhà phố có diện tích vừa và nhỏ. Hai cạnh bếp vuông góc tạo ra khu vực thao tác tương đối gọn gàng, giúp cha mẹ dễ bố trí chậu rửa, mặt bàn sơ chế và bếp nấu theo trình tự sử dụng. Để tăng độ an toàn, nên đặt bếp nấu ở vị trí ít người qua lại, tránh sát cửa ra vào. Góc bàn hướng ra lối đi cần được bo tròn hoặc lắp đệm bảo vệ. Các ngăn tủ thấp nên có khóa an toàn để trẻ không tự lấy dao kéo và hóa chất.

Bố cục bếp chữ U

Bếp chữ U có ba cạnh bao quanh khu vực thao tác, phù hợp với căn bếp tương đối rộng. Cách bố trí này cung cấp nhiều mặt bàn và ngăn tủ, thuận tiện cho việc phân chia khu sơ chế, rửa thực phẩm và nấu nướng.

Tuy nhiên, khoảng không bên trong chữ U cần đủ rộng để người lớn di chuyển dễ dàng, không tạo cảm giác chật chội. Nếu có trẻ nhỏ, cha mẹ nên cân nhắc lắp thanh chắn tại lối vào bếp để hạn chế bé đi vào khu vực nấu khi không có người giám sát.

Bố cục bếp chữ I

Bếp chữ U có ba cạnh bao quanh khu vực thao tác, phù hợp với căn bếp tương đối rộng. Cách bố trí này cung cấp nhiều mặt bàn và ngăn tủ, thuận tiện cho việc phân chia khu sơ chế, rửa thực phẩm và nấu nướng. Tuy nhiên, khoảng không bên trong chữ U cần đủ rộng để người lớn di chuyển dễ dàng, không tạo cảm giác chật chội. Nếu có trẻ nhỏ, cha mẹ nên cân nhắc lắp thanh chắn tại lối vào bếp để hạn chế bé đi vào khu vực nấu khi không có người giám sát.

12 nguyên tắc khi thiết kế phòng bếp an toàn cho bé

Để phòng bếp vừa đẹp vừa hạn chế tai nạn, cha mẹ nên kiểm tra từ vị trí thiết bị, chất liệu nội thất đến hệ thống điện và lối ra vào. Dưới đây là 12 nguyên tắc cần ưu tiên khi thiết kế hoặc cải tạo bếp cho gia đình có trẻ nhỏ.

Không đặt bếp sát cửa sổ

Nhiều căn bếp đặt họng nấu ngay dưới cửa sổ để thoát khói, nhưng cách bố trí này tiềm ẩn hai rủi ro. Thứ nhất là tấm rèm. Gió chỉ cần lùa nhẹ là vải bay vào gần ngọn lửa, còn bé thì thích kéo rèm để nghịch. Thứ hai là gió thổi tắt lửa gas mà người nấu không để ý, khiến khí gas rò ra trong lúc bé đang chơi gần đó.

Vì vậy, khoảng cách từ họng bếp đến cửa sổ và rèm nên giữ khoảng 50 cm trở lên. Rèm cuốn, rèm ngắn hoặc cửa chớp an toàn hơn rèm dài chấm sàn. Chốt khóa cửa sổ nên đặt cao khoảng 1,5 m, vì bé biết trèo thường tìm cách mở cửa khi thấy ánh sáng bên ngoài.

Nâng ổ cắm, công tắc cao khỏi tầm tay bé

Bé ở tuổi bò và tập đi thường thích đưa ngón tay vào những lỗ nhỏ, và ổ cắm đặt thấp nằm ngay tầm mắt của bé. Vì vậy ổ cắm và công tắc trong bếp nên đặt cao khoảng 1,2 m trở lên, hoặc chọn loại có màn che tự đóng. Với ổ cắm phục vụ thiết bị đặt trên mặt bàn, độ cao hợp lý thường cao hơn mặt bàn khoảng 10 – 15 cm, kèm nắp che chống bắn nước. Dây điện cần luồn gọn sau tủ, không thõng qua mép bàn, vì chỉ một cú kéo là ấm siêu tốc đầy nước sôi có thể đổ xuống người bé. Ba mẹ cũng nên để các thiết bị này lùi sâu vào mặt bàn khoảng 20 cm trở lên, tính từ mép ngoài.

Ưu tiên kính cường lực cho bếp

Bếp là nơi có nhiệt độ thay đổi liên tục, nên kính dùng ở đây phải chịu được sốc nhiệt. Kính ốp tường bếp, cửa tủ kính và cửa lò nên là kính cường lực, loại thường dày khoảng 8 – 10 mm cho mặt ốp bếp. Điểm khác biệt nằm ở cách vỡ. Kính thường vỡ thành những mảnh dài, sắc như dao, còn kính cường lực vỡ thành các hạt nhỏ, ít cạnh nhọn nên giảm nguy cơ rạch da khi bé lỡ va vào. Riêng với lò nướng, cửa 2 – 3 lớp kính giúp mặt ngoài bớt nóng, hạn chế bỏng khi bé áp tay vào. Ba mẹ nên hỏi rõ nhà cung cấp về loại kính và độ dày trước khi đặt.

Bắt vít chắc tủ bếp và đảo bếp

Tai nạn do tủ đổ thường xảy ra theo một chuỗi quen thuộc. Bé mở ngăn kéo, bám vào làm điểm tựa để đứng dậy, rồi cả tủ nghiêng về phía trước. Với tủ cao, kệ lò vi sóng hay tủ lạnh, lực nghiêng này đủ lớn để gây thương tích nặng.

Bởi vậy, các món đồ cao cần được cố định vào tường bằng nẹp hoặc dây chằng chống đổ, còn đảo bếp phải bắt xuống sàn thay vì chỉ đặt tựa. Sau khi lắp xong, ba mẹ hãy kéo thử ngăn kéo mở hết cỡ và đẩy nhẹ thân tủ. Nếu thấy rung lắc, cần gia cố thêm trước khi cho bé vào bếp.

Khóa chặt các ngăn kéo thấp

Không phải ngăn kéo nào cũng cần khóa, nên ba mẹ có thể ưu tiên theo mức độ nguy hiểm. Trước hết là những ngăn chứa dao, kéo, bật lửa, chai lọ hóa chất và túi nilon. Các ngăn đựng hộp nhựa, thực phẩm khô ít nguy hiểm hơn nên có thể khóa sau. Về loại khóa, khóa dán không cần khoan nên hợp nhà thuê, nhưng cần kiểm tra độ bám sau vài tháng. Khóa từ gắn bên trong nên nhìn gọn mắt, miễn là chìa từ được cất cẩn thận. Khóa chốt bật có giá thấp, nhưng người lớn thường phải dùng hai tay mới mở được nên dễ gây bất tiện khi đang nấu.

Chọn tay nắm khó cho bé bám leo

Tay nắm trông là chi tiết trang trí, nhưng với bé thì nó là bậc thang. Một thanh tay nắm dài đặt thấp cho phép bé luồn tay vào, kéo ngăn kéo ra rồi đạp chân leo lên. Vì thế tay nắm âm, tay nắm ngắn hoặc nút nhỏ gọn là lựa chọn an toàn hơn. Cần lưu ý khe tay nắm âm chỉ rộng khoảng 2 – 3 cm cũng đủ để ngón tay bé luồn vào và bị kẹt khi cửa đóng sập. Ngược lại, cửa bấm mở không tay nắm tuy thẩm mỹ nhưng bé cũng tự đẩy mở được, nên vẫn phải kết hợp với khóa ngăn kéo. Bản lề giảm chấn cũng là chi tiết đáng đầu tư, giúp cửa tủ đóng nhẹ, hạn chế kẹt tay.

Chặn lối vào bếp bằng thanh chắn

Với trẻ đang tập bò hoặc tập đi, thanh chắn cửa giúp phân định rõ khu vực được phép vui chơi và khu vực có nguy cơ bỏng, điện giật. Giải pháp này đặc biệt hữu ích với căn hộ có bếp mở, nơi phòng khách và khu nấu nướng không có vách ngăn cố định.

Khi chọn mua, ba mẹ nên chú ý bốn tiêu chí, chiều cao từ khoảng 75 cm trở lên để bé không trèo qua. Khe giữa các thanh dưới khoảng 6 cm để đầu bé không bị lọt. Khóa mở bằng một tay để người lớn thao tác khi đang bế con. Cuối cùng là lắp chắc vào khung cửa để không bị đẩy bung.

Làm tròn góc mặt bàn và đảo bếp

Mặt bàn bếp thường cao khoảng 85 – 90 cm, đúng tầm đầu và mặt của bé đang tập đi. Khi bé loạng choạng hay chạy nhanh rồi ngã, góc vuông nhọn của mặt bàn hoặc đảo bếp có thể gây vết rách, bầm tím ở vùng đầu. Giải pháp rẻ và hiệu quả là yêu cầu bo tròn mọi góc mặt bàn, mặt đảo và cạnh tủ ngay lúc thiết kế. Bán kính bo từ khoảng 2 cm trở lên sẽ êm hơn nhiều so với kiểu vát cạnh nhỏ, nếu bếp đã hoàn thiện, ba mẹ vẫn có thể dán thêm bọc góc mềm ở các điểm bé hay đi qua.

Trang bị máy hút mùi, giữ bếp thoáng khí

Khói dầu mỡ và khí đốt thường tập trung phía trên mặt bếp, đúng tầm thở của bé khi được bế trên tay, để chọn máy hút mùi vừa đủ, ba mẹ có thể tính theo cách đơn giản. Lấy diện tích bếp nhân với chiều cao trần để ra thể tích, ví dụ bếp 10 m², trần 2,7 m cho thể tích khoảng 27 m³.

Máy nên có lưu lượng hút khoảng 10 – 15 lần thể tích mỗi giờ, tức khoảng 270 – 400 m³/h. Về lắp đặt, máy thường cách mặt bếp khoảng 65 – 75 cm với bếp gas và 60 – 65 cm với bếp từ. Khi nấu, hãy bật máy từ đầu và để chạy thêm vài phút sau khi tắt bếp để hơi nóng không bám lại lâu.

Dự phòng bình chữa cháy mini và đồ sơ cứu

Mỗi căn bếp có trẻ nhỏ nên có bình chữa cháy mini loại bột khoảng 1 kg hoặc chăn chữa cháy, đặt ở nơi dễ lấy, xa họng bếp và ngoài tầm với của bé, hộp sơ cứu với gạc vô trùng, nước muối sinh lý nên cất ở vị trí cố định mà cả nhà đều biết. Khi bé bị bỏng nhẹ, việc đầu tiên là xả vùng bỏng dưới nước mát sạch khoảng 10 – 20 phút. Tránh bôi kem đánh răng, mỡ hay nước mắm lên vết bỏng. Nếu vết bỏng rộng, phồng rộp hoặc ở mặt, bàn tay, vùng kín, ba mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế gần nhà.

20+ mẫu thiết kế bếp đẹp và an toàn cho nhà có trẻ nhỏ

Tùy diện tích và phong cách nội thất, cha mẹ có thể lựa chọn bếp chữ L, chữ U hoặc chữ I. Khi tham khảo các mẫu thiết kế, nên ưu tiên không gian thông thoáng, phù hợp với diện tích, độ tuổi của trẻ và ngân sách gia đình, đặc biệt là vị trí bếp nấu, hệ thống điện, tủ lưu trữ và thanh chắn cửa.

Câu hỏi thường gặp

Bếp từ hay bếp gas phù hợp hơn khi thiết kế bếp cho nhà có trẻ nhỏ?

Bếp từ thường là lựa chọn đáng cân nhắc hơn vì không sử dụng ngọn lửa trực tiếp và mặt bếp thường nguội dần sau khi nấu. Tuy nhiên, mặt kính và nồi vẫn có thể nóng, nên cha mẹ cần chọn thiết bị có khóa trẻ em, cảnh báo nhiệt dư và lắp đặt đúng hướng dẫn.

Cách nào giúp bé không chạy vào bếp lúc mẹ nấu ăn?

Cha mẹ có thể lắp thanh chắn tại lối vào bếp, tạo khu vực vui chơi riêng và hướng dẫn trẻ không đến gần bếp khi đang nấu. Nên chuẩn bị đồ chơi an toàn hoặc nhờ người lớn khác trông bé trong thời gian chế biến thức ăn. Không nên chỉ dựa vào lời nhắc nhở vì trẻ nhỏ chưa nhận thức đầy đủ về nguy hiểm.

Nên lát sàn bếp thế nào để bé đỡ trượt ngã?

Nên chọn gạch hoặc vật liệu sàn có độ bám phù hợp trong điều kiện sử dụng thực tế, chịu ẩm và dễ vệ sinh. Tránh bề mặt quá bóng, dễ trơn khi dính nước hoặc dầu mỡ. Cha mẹ cần lau khô sàn ngay sau khi đổ nước, không để đồ vật cản trở lối đi và kiểm tra các vị trí sàn bị bong, nứt.

Có nên làm góc chơi cho bé ngay trong bếp?

Cha mẹ có thể bố trí góc chơi cách khu vực nấu nướng khoảng 2–3 m nếu diện tích cho phép. Có thể tham khảo quây cũi kèm đồ chơi phù hợp với độ tuổi để hạn chế bé bò đến bếp hoặc nghịch các vật dụng nguy hiểm, tuy nhiên, cần đặt quây ở vị trí an toàn, tránh xa nguồn nhiệt và luôn quan sát bé trong quá trình nấu ăn.

Thiết kế phòng bếp cho gia đình có trẻ nhỏ cần kết hợp bố cục khoa học, nội thất phù hợp và các biện pháp phòng ngừa tai nạn ngay từ đầu. Hy vọng 12 nguyên tắc và 22 mẫu bếp trên sẽ giúp cha mẹ lựa chọn được không gian nấu nướng đẹp, tiện nghi và an toàn hơn cho cả gia đình.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!