Bện hơi là gì? Nguyên nhân và 5 cách xử lí khi trẻ bện hơi mẹ

Bện hơi là hiện tượng phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn sơ sinh và tập đi. Nếu tình trạng này kéo dài, trẻ có thể trở nên phụ thuộc và ảnh hưởng đến sinh hoạt của gia đình. Vậy bện hơi là gì? Nguyên nhân do đâu và ba mẹ cần làm gì để giúp trẻ cải thiện hiệu quả? Hãy cùng Pakey tìm hiểu qua bài dưới đây.

Bện hơi là gì?

Bện hơi là cụm từ mô tả sự quấn quýt, dính chặt và phụ thuộc vào mùi hương đặc trưng của một người thường là mẹ ở trẻ nhỏ, tạo cảm giác an toàn và gắn kết. Hiện tượng này biểu hiện qua việc trẻ bám người thân, chỉ muốn được ôm ấp và có thể khóc khi rời xa.

Trẻ sơ sinh mới rời khỏi bụng mẹ môi trường vốn dĩ vô cùng ấm áp và an toàn, do đó bé thường cảm thấy bất an trước thế giới lạ lẫm bên ngoài và có xu hướng bám chặt lấy mẹ để tìm kiếm sự bảo vệ. Lúc này, bé thể hiện sự phụ thuộc gần như tuyệt đối vào người mẹ, phản ánh nhu cầu khao khát được yêu thương, che chở và đảm bảo an toàn tâm lý.

Dấu hiệu nhận biết trẻ bện hơi mẹ

Cha mẹ cần quan sát các biểu hiện hàng ngày của con. Một em bé đang bện hơi mẹ quá mức sẽ thể hiện rất rõ rệt qua các hành vi đặc trưng như sau:

• Trẻ khóc khi mẹ rời khỏi tầm mắt: Dù mẹ chỉ đi vắng trong một thời gian cực kỳ ngắn, quay lưng đi lấy đồ hay bước ra khỏi cửa phòng, sự vắng mặt của mẹ cũng lập tức khiến bé hoảng sợ, bất an và gào khóc dữ dội.
• Chỉ nín khóc khi được mẹ bế hoặc dỗ dành: Trẻ thường phản kháng quyết liệt với sự dỗ dành của người khác, khóc lóc liên tục và chỉ thực sự nín khóc, bình tĩnh lại khi được chính tay mẹ bế ẵm, âu yếm.
• Khó ngủ nếu không có mẹ ở bên: Giấc ngủ của trẻ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu vắng hơi mẹ. Bé sẽ trằn trọc, khó vào giấc và giấc ngủ không được sâu. Bé thường xuyên giật mình thức giấc giữa đêm do lo lắng, hoặc liên tục ngọ nguậy tìm hướng có mùi của mẹ để rúc vào.
• Không chịu theo người khác chăm sóc: Bé lạ lẫm và từ chối sự tiếp xúc của những người thân khác trong gia đình như bố, ông bà hay người vú nuôi. Trẻ chỉ muốn duy nhất một mình mẹ làm các công việc chăm sóc cá nhân cho mình.
• Thường xuyên tìm mẹ và bám mẹ: Trẻ luôn dõi mắt tìm kiếm hình bóng của mẹ mọi lúc, mọi nơi như để tìm kiếm một chỗ dựa vững chắc. Trẻ bám mẹ như một “cái đuôi” không chịu buông, thậm chí mẹ đi vệ sinh con cũng khóc đòi đứng ngay cạnh.

Nguyên nhân trẻ sơ sinh dễ bện hơi mẹ là gì?

Bản năng gắn kết giữa mẹ và con

Hành vi bện hơi trước hết xuất phát từ bản năng sinh tồn tự nhiên của loài người và sự gắn kết mãnh liệt giữa mẹ và con. Ngay từ lúc chào đời, trẻ hoàn toàn phụ thuộc vào mẹ để được đáp ứng các nhu cầu sống còn. Đặc biệt, quá trình tiếp xúc da kề da ngay sau khi sinh giúp kích thích cơ thể sản sinh ra hormone oxytocin ở cả mẹ và bé, tạo ra cảm giác hạnh phúc, thư giãn và củng cố vững chắc mối liên hệ thiêng liêng này.

Trẻ quen với mùi hương và giọng nói của mẹ

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng khứu giác của thai nhi đã phát triển rất sớm, và mùi đầu tiên bé tiếp xúc chính là mùi nước ối của mẹ. Chỉ trong vòng 3 ngày đầu sau sinh, em bé đã có khả năng phân biệt được mùi sữa và mùi cơ thể đặc trưng của mẹ mình so với những người lạ. Cùng với đó, giọng nói nhẹ nhàng, êm dịu của mẹ là âm thanh quen thuộc bé đã nghe từ trong bụng, mang lại tác dụng trấn an tuyệt vời giúp bé luôn khao khát và nghiện việc được ở gần mẹ.

Trẻ cảm thấy an toàn khi ở gần mẹ

Thế giới bên ngoài vô cùng rộng lớn và chứa nhiều kích thích lạ lẫm. Trẻ có thể cảm thấy sợ hãi khi ở một mình, khó chịu do tã ướt, buồn ngủ hay gặp vấn đề về sức khỏe. Những lúc như vậy, vòng tay ấm áp của mẹ là bến đỗ an toàn tuyệt đối, đóng vai trò như một tín hiệu an tâm giúp trẻ xoa dịu mọi sự lo âu, hoảng sợ.

Thời gian mẹ chăm sóc trẻ nhiều hơn người khác

Mẹ luôn là người kề cận đầu tiên và thường thức đêm hôm để chăm bẵm bé nhiều nhất so với bất kỳ ai khác trong gia đình. Việc mẹ đáp ứng đầy đủ và nhanh chóng mọi nhu cầu từ miếng ăn đến giấc ngủ giúp trẻ xây dựng niềm tin vững chắc, từ đó luôn muốn quấn quýt bên mẹ không rời.

Tính cách nhạy cảm của trẻ

Mỗi em bé sinh ra là một cá thể độc lập với những nét tính cách khác nhau. Những đứa trẻ sở hữu hệ thần kinh nhạy cảm, dễ bị tác động bởi sự thay đổi của môi trường thường trải qua cảm giác lo âu và sợ hãi chia ly sâu sắc hơn. Điều này dẫn đến mức độ đeo bám và bện hơi mẹ cũng mãnh liệt hơn hẳn so với những trẻ bạo dạn.

Trẻ bện hơi mẹ có tốt không?

Hiện tượng trẻ bện hơi mẹ thực chất là một giai đoạn phát triển tâm lý hoàn toàn bình thường, là dấu hiệu của một sự gắn bó lành mạnh. Tuy nhiên, tình trạng này mang cả mặt tích cực lẫn những hạn chế nhất định nếu diễn ra quá mức:

• Về ưu điểm: Sự bện hơi phản ánh mối liên kết tình cảm vô cùng khăng khít giữa mẹ và con. Việc được gần gũi, âu yếm và ngửi mùi hương quen thuộc của mẹ giúp trẻ cảm thấy được yêu thương, che chở và an toàn tuyệt đối. Đây là tiền đề quan trọng giúp trẻ xây dựng sự an toàn tâm lý, dễ dàng tin tưởng người khác và phát triển trí tuệ cảm xúc trong tương lai.
• Về nhược điểm: Nếu sự bện hơi kéo dài và trẻ hoàn toàn phụ thuộc vào mẹ, nó sẽ gây ra những hệ lụy cho cả hai mẹ con. Đối với người mẹ việc phải kề cận con 24/24 khiến mẹ mất đi không gian và thời gian riêng tư, khó làm được các công việc khác, điều này dễ dẫn đến tình trạng kiệt sức, căng thẳng tâm lý và làm tăng nguy cơ mắc trầm cảm sau sinh. Đối với trẻ quá bám mẹ sẽ bị hạn chế khả năng tự lập và khám phá xung quanh. Bé sẽ trở nên rụt rè, dễ hoảng sợ khi không có mẹ bên cạnh, từ đó gặp rất nhiều khó khăn trong việc giao tiếp, hòa nhập với người lạ và thích nghi với môi trường mới.

Bật mí 5 cách xử lí khi trẻ bện hơi mẹ

Ba mẹ hãy áp dụng ngay 5 tuyệt chiêu sau đây để giúp con tự lập hơn, đồng thời tạo điều kiện cho bản thân có thời gian nghỉ ngơi:

• Tập cho trẻ làm quen với việc vắng mặt của mẹ: Mẹ có thể tách bé ra từ từ bằng cách chơi trò trốn tìm, hoặc để bé tự chơi ở phòng khác nhưng vẫn cất tiếng nói chuyện để bé biết mẹ vẫn ở gần. Bên cạnh đó, hãy để trẻ dần làm quen với những người chăm sóc khác như bố, bà ngay từ khi có mặt mẹ, sau đó kéo dài dần thời gian xa cách.
• Không lén đi khi bé không chú ý: Việc mẹ lặng lẽ biến mất sẽ khiến trẻ sợ bị bỏ rơi, hoang mang và càng bất an hơn. Thay vào đó, hãy luôn ôm hôn, nói lời tạm biệt vui vẻ và giải thích rõ cho trẻ biết mẹ sẽ đi đâu, khi nào quay lại.
• Tạo cơ hội để trẻ tự chơi: Mẹ nên tạo không gian riêng an toàn để trẻ tự khám phá và dạy con tự làm các việc vừa sức như tự xúc ăn, tự mặc quần áo. Khi trẻ tự tin vào khả năng của mình, bé sẽ hào hứng tự chơi và không còn quá sợ hãi khi mẹ rời đi.
• Sử dụng vật thay thế mang mùi của mẹ: Khứu giác của trẻ rất nhạy bén và mùi hương của mẹ chính là thứ xoa dịu trẻ tốt nhất. Khi cần ra ngoài, mẹ có thể để lại một bộ quần áo mình thường mặc cho bé ngửi, điều này sẽ giúp trẻ bớt khóc và có cảm giác an tâm hơn vì bớt nhớ mẹ.
• Duy trì lích sinh hoạt đều đặn: Mẹ nên tạo ra một nghi thức chào tạm biệt ngọt ngào, đơn giản và nhất quán mỗi khi rời nhà. Nhờ những thói quen có thể đoán trước này, trẻ sẽ học được cách tin tưởng rằng mọi chuyện vẫn ổn và mẹ chắc chắn sẽ quay trở lại.

Có thể bạn quan tâm:

Câu hỏi thường gặp

Trẻ bện hơi mẹ bao lâu thì hết?

Nỗi lo lắng này thường bùng phát và biểu hiện mạnh mẽ nhất khi trẻ bước vào giai đoạn từ 10 đến 18 tháng tuổi. Tuy nhiên, mức độ đeo bám mẹ sẽ dần thuyên giảm và tự hết khi nhận thức của bé trưởng thành hơn, thông thường là sau khi bé đi qua mốc 24 tháng tuổi.

Bện hơi có phải do mẹ chiều con quá không?

Bện hơi một phần xuất phát từ thói quen chăm sóc của người lớn khi mẹ thường xuyên ôm ấp, dỗ dành ngay khi con vừa giật mình quấy khóc. Sự bảo bọc, chiều chuộng quá mức như việc cho con vừa ti vừa ngủ sẽ tạo ra thói quen xấu, khiến trẻ đâm ra ỷ lại, “nghiện” mùi mẹ và hoàn toàn từ chối sự tiếp xúc của những người chăm sóc khác.

Có phải tất cả trẻ đều bện hơi mẹ?

Bện hơi vốn dĩ là một cột mốc phát triển tâm lý tự nhiên nên hầu như em bé sơ sinh nào cũng phải trải qua cảm giác bất an, lo lắng khi rời xa mẹ. Dù vậy, tùy thuộc vào môi trường nuôi dạy cũng như tính cách nhạy cảm bẩm sinh mà mức độ bám mẹ của mỗi trẻ sẽ thể hiện ở những mức độ nghiêm trọng khác nhau.

Với những thông tin trên, Pakey tin bạn đã hiểu rõ bện hơi là gì, nguyên nhân cũng như cách xử lý khi trẻ bám mẹ quá mức. Thực tế, đây là hiện tượng tự nhiên trong quá trình phát triển, góp phần tạo nên sự gắn kết và cảm giác an toàn cho trẻ. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc quá mức, ba mẹ cần khéo léo cân bằng giữa việc đáp ứng nhu cầu tình cảm và rèn luyện tính tự lập để giúp trẻ phát triển toàn diện hơn.