Trẻ ngáy khi ngủ có sao không?

Đối với trẻ nhỏ, giấc ngủ có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển trí não và thể chất. Dù hiện tượng ngáy không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng điều này vẫn khiến nhiều phụ huynh băn khoăn liệu trẻ ngáy khi ngủ có sao không. Thực tế, cha mẹ tuyệt đối không nên chủ quan bởi trong một số trường hợp, đây có thể là hồi chuông cảnh báo những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng của bé. Cùng Pakey tìm hiểu câu trả lời qua bài viết dưới đây nhé!

Ngủ ngáy là gì?

Ngủ ngáy là tình trạng luồng không khí lưu thông bị cản trở hoặc kém trơn tru khi hít thở trong lúc ngủ, thường do niêm mạc mũi và họng bị sưng, tắc nghẽn làm giảm lưu thông không khí và tạo ra tiếng ngáy.

Ở trẻ em, hiện tượng này được chia thành hai nhóm chính:

• Ngáy sinh lý: Đây là trạng thái hoàn toàn tự nhiên, thường gặp nhất ở lứa tuổi sơ sinh hoặc trẻ nhỏ. Đặc điểm của ngáy sinh lý là sẽ tự động thuyên giảm và biến mất khi trẻ lớn lên, khoang mũi được mở rộng.
• Ngáy bệnh lý: Tình trạng ngáy này không tự hết mà thường xảy ra với mức độ nghiêm trọng. Nếu trẻ nằm trong độ tuổi từ 3 đến 10 tuổi vẫn tiếp tục ngáy to, tần suất ngáy thường xuyên ít nhất 3 ngày trong một tuần, hoặc xảy ra hiện tượng ngưng thở khi ngủ thì đây được coi là ngáy bệnh lý.

Trẻ ngáy khi ngủ có sao không?

Trẻ ngáy khi ngủ có sao không phụ thuộc vào việc đây là hiện tượng sinh lý bình thường hay dấu hiệu bệnh lý. Ngáy sinh lý thường gặp ở trẻ sơ sinh do đường thở còn hẹp, hoàn toàn vô hại và sẽ tự biến mất khi bé lớn lên. Tuy nhiên, nếu trẻ đặc biệt từ 3-10 tuổi ngáy to, tần suất trên 3 ngày/tuần hoặc kèm theo biểu hiện ngưng thở khi ngủ thì rất đáng lo ngại.

Đây là ngáy bệnh lý, thường xuất phát từ các nguyên nhân như viêm amidan, phì đại VA, béo phì hoặc bệnh lý hô hấp. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này sẽ gây rối loạn giấc ngủ, làm trẻ chậm phát triển chiều cao, giảm sút trí tuệ và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Do đó, khi thấy trẻ ngủ ngáy thường xuyên kèm theo ngưng thở, khụt khịt hay đái dầm ban đêm, cha mẹ cần đưa bé đến các cơ sở y tế để thăm khám ngay.

Nguyên nhân gây ra tình trạng ngủ gáy ở trẻ

Ngủ ngáy ở trẻ em không tự nhiên sinh ra mà thường bắt nguồn từ sự cản trở luồng không khí lưu thông qua vùng mũi họng trong lúc ngủ. Tình trạng này có thể do các yếu tố sinh lý tạm thời, nhưng phần lớn là hệ quả của nhiều bệnh lý hô hấp, dị tật giải phẫu hay tác động tiêu cực từ môi trường sống. Việc nắm rõ cội nguồn của vấn đề sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc phòng ngừa và tìm ra hướng can thiệp y tế đúng đắn nhất.

Dưới đây là những nguyên nhân điển hình nhất gây ra tình trạng ngủ ngáy ở trẻ:

• Amidan hoặc VA phì đại

Khi bị viêm nhiễm, amidan và VA (vòm họng) sẽ sưng to, phì đại và tăng sản xuất dịch nhầy đáng kể. Tình trạng này tạo ra một khối vật lý chắn ngang cổ họng, trực tiếp làm chật hẹp không gian lưu thông của luồng khí hít vào. Sự cản trở này khiến các mô mềm tại đây rung lên mạnh mẽ, tạo ra tiếng ngáy to và thường xuyên.

• Viêm mũi dị ứng, viêm xoang

Các tình trạng như cảm lạnh, viêm xoang, hay viêm mũi dị ứng làm niêm mạc hô hấp sưng nề và tăng sản xuất dịch nhầy ồ ạt. Lượng dịch nhầy ứ đọng này không chỉ làm nghẹt mũi mà còn khiến cổ họng bị co hẹp lại, cản trở luồng thông khí. Trẻ buộc phải há miệng để lấy oxy, gây khô họng và phát ra âm thanh ngáy khò khè trong lúc ngủ.

• Béo phì

Những trẻ có cân nặng vượt chuẩn thường tích tụ một lớp mỡ dày xung quanh vùng cổ và họng. Lớp mỡ thừa này sẽ tạo áp lực nặng nề, gây chèn ép, co bóp các đường hô hấp và làm cho việc hít thở của trẻ trở nên khó khăn hơn. Khi luồng không khí cố gắng lách qua khe hẹp, nó làm rung các cơ họng và phế quản, từ đó phát ra tiếng ngáy.

• Nhiễm trùng đường hô hấp trên

Các tình trạng như cảm lạnh, viêm xoang, hay viêm mũi dị ứng làm niêm mạc hô hấp sưng nề và tăng sản xuất dịch nhầy ồ ạt. Lượng dịch nhầy ứ đọng này không chỉ làm nghẹt mũi mà còn khiến cổ họng bị co hẹp lại, cản trở luồng thông khí. Trẻ buộc phải há miệng để lấy oxy, gây khô họng và phát ra âm thanh ngáy khò khè trong lúc ngủ.

• Môi trường sống

Trẻ nhỏ sống trong môi trường thường xuyên phải hít khói thuốc lá thụ động hoặc không khí chứa nhiều bụi mịn, khí độc sẽ rất dễ bị tổn thương hệ hô hấp. Các chất kích thích này tấn công trực tiếp vào lớp niêm mạc non nớt, làm niêm mạc sưng viêm và thu hẹp đường thoát khí. Hậu quả là trẻ bị tắc nghẽn đường thở tạm thời nhưng lặp đi lặp lại, gia tăng đáng kể nguy cơ ngủ ngáy.

• Tư thế ngủ không phù hợp

Ở một số tư thế, đặc biệt là nằm ngửa, trọng lực sẽ kéo gốc lưỡi và vùng vòm miệng mềm tụt xuống phía sau, che lấp một phần đường thở tự nhiên.

• Dị tật bẩm sinh vùng mũi họng

Các bất thường về mặt giải phẫu như lệch vách ngăn mũi, polyp mũi, sứt vòm miệng hoặc cằm ngắn sẽ phá vỡ cấu trúc tự nhiên của đường thở. Cấu trúc hẹp hoặc vẹo lệch này tạo ra những điểm tắc nghẽn vật lý, khiến luồng khí đi qua bị cản trở mạnh. Trẻ thường xuyên phải bù đắp bằng cách thở qua miệng, từ đó dẫn đến tình trạng ngủ ngáy.

Dấu hiệu nhận biết trẻ đang ngáy nguy hiểm

Để nhận định mức độ nghiêm trọng và biết được trẻ ngáy khi ngủ có sao không, cha mẹ cần theo dõi sát sao giấc ngủ của con. Sự nguy hiểm đang rình rập nếu trẻ có các dấu hiệu sau:

• Ngáy hầu như mỗi đêm, tiếng ngáy to kéo dài liên tục trên vài tháng mà không có dấu hiệu thuyên giảm.
• Đổ mồ hôi trộm nhiều, nằm ngủ thường xuyên phải há miệng để lấy không khí.
• Môi, da, hoặc móng tay có màu xanh xao, nhợt nhạt ngay khi đang ngáy do đường thở bị chèn ép, dẫn đến nồng độ oxy trong máu sụt giảm mạnh.
• Cha mẹ quan sát thấy trẻ ngưng thở trong vài giây, luồng không khí bị chặn lại, sau đó trẻ thở hổn hển, khụt khịt, hít mạnh hoặc giật mình thức giấc trong sự hoảng hốt để kịp lấy hơi thở.
• Trẻ hay nằm ngửa, ưỡn cong cổ ra phía sau, hoặc thậm chí ngủ trong tư thế ngồi để đường thở mở rộng, giúp dễ thở hơn.
• Trẻ buồn ngủ quá mức vào ban ngày, ủ rũ, tâm trạng bất ổn, hay cáu gắt, thay đổi tâm tính, kém tập trung dẫn đến kết quả học tập sút kém thấy rõ.
• Tiểu đêm nhiều lần không rõ nguyên nhân. Chứng rối loạn thở khi ngủ làm tăng áp lực, dẫn đến tăng sản xuất nước tiểu vào ban đêm.

Các biện pháp khắc phục ngủ ngáy ở trẻ

Phát hiện kịp thời và áp dụng các cách chữa trị khoa học sẽ giúp cha mẹ gạt bỏ nỗi lo trẻ ngáy khi ngủ có sao không. Dưới đây là những biện pháp khắc phục hữu hiệu nhất:

• Giảm cân cho trẻ có tình trạng thừa cân, béo phì bằng cách lên thực đơn ăn uống khoa học, lành mạnh và duy trì thói quen tập thể dục đều đặn để làm thông thoáng đường thở.
• Cho trẻ tránh xa khói thuốc lá, xây dựng một môi trường sống hoàn toàn không có khói thuốc xung quanh trẻ.
• Sử dụng máy tạo ẩm để làm tăng độ ẩm trong phòng, giảm sự khô rát của niêm mạc hô hấp, giúp bé dễ thở hơn khi ngủ.
• Nhỏ nước muối sinh lý cho bé trước khi đi ngủ để vệ sinh vùng mũi, làm loãng dịch nhầy và giảm thiểu các tắc nghẽn trong đường hô hấp, tạo sự trơn tru cho luồng khí lưu thông.
• Tập cho trẻ ngủ nghiêng thay vì nằm ngửa, giúp cuống lưỡi không bị đẩy ngược về phía cổ họng.
• Dọn dẹp phòng, vệ sinh các vật dụng như chăn ga gối thường xuyên nhằm loại bỏ vi khuẩn và bụi bẩn, tránh tác nhân gây dị ứng cho bé.

Khi thấy trẻ ngủ ngáy mà kèm theo các dấu hiệu bất thường về nhịp thở, cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng, Nhi để bác sĩ thăm khám. Dựa trên tình hình thực tế, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị dứt điểm, ví dụ như cân nhắc phẫu thuật nạo VA hay cắt amidan.

Bên cạnh đó, cha mẹ nên chú ý đến chế độ dinh dưỡng nâng cao sức đề kháng cho trẻ. Đồng thời bổ sung thêm thực phẩm hỗ trợ có chứa lysine, các vi khoáng chất và vitamin thiết yếu như kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B,… giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, tăng cường đề kháng để trẻ ít ốm vặt và ít gặp các vấn đề tiêu hóa.

Có thể bạn quan tâm:

Câu hỏi thường gặp

Làm thế nào để phân biệt ngáy sinh lý và bệnh lý?

Ngáy sinh lý thường xảy ra thỉnh thoảng, âm thanh nhẹ và không kèm dấu hiệu bất thường như khó thở hay giật mình. Ngược lại, ngáy bệnh lý thường xuất hiện thường xuyên (trên 3 lần/tuần), ngáy to và có thể đi kèm thở bằng miệng, ngưng thở hoặc ngủ không sâu. Nếu có các dấu hiệu này, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để kiểm tra chính xác nguyên nhân.

Làm sao để tập cho trẻ thói quen nằm ngủ nghiêng?

Để tập cho trẻ ngủ nghiêng, cha mẹ có thể đặt bé nằm nghiêng ngay từ khi bắt đầu giấc ngủ và dùng gối chặn nhẹ phía sau lưng để giữ tư thế. Ngoài ra, cần tạo môi trường ngủ thoải mái để bé không tự lật về tư thế cũ. Việc duy trì thói quen này đều đặn sẽ giúp bé quen dần và giảm tình trạng ngáy khi ngủ.

Ngáy khi ngủ ở trẻ có tự hết không?

Có. Trong nhiều trường hợp nhẹ, ngáy khi ngủ ở trẻ có thể tự hết khi bé lớn hơn và đường thở phát triển hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên, đây có thể là dấu hiệu bệnh lý và không tự hết. Khi đó, cha mẹ cần theo dõi và can thiệp kịp thời để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Trẻ ngáy khi ngủ có sao không phụ thuộc vào nguyên nhân và tần suất xảy ra. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, cha mẹ cần theo dõi và can thiệp kịp thời để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!