[Góc nhìn từ chuyên gia] Có nên cho bé đi xe tròn không?

Có nên cho bé đi xe tròn không là câu hỏi khiến không ít ba mẹ trẻ băn khoăn, nhất là khi ông bà vẫn quen dùng loại xe này từ nhiều năm trước. Xe tròn giúp bé di chuyển nhanh và rảnh tay cho người lớn, nhưng phía sau tiện ích đó là những rủi ro về an toàn và phát triển vận động mà ít gia đình để ý tới. Bài viết dưới đây Pakey sẽ tổng hợp khuyến cáo từ các tổ chức nhi khoa, phân tích ưu nhược điểm khi sử dụng. Ba mẹ có thể dựa vào đây để đưa ra quyết định phù hợp với thể trạng con mình.

Xe tròn tập đi là gì?

Xe tròn tập đi là dụng cụ hỗ trợ vận động, có khung tròn hoặc bầu dục gắn bánh xe bên dưới và ghế ngồi ở giữa để chân bé chạm sàn. Khi bé đẩy chân, xe di chuyển theo mọi hướng nhờ hệ bánh xe xoay 360 độ. Thiết kế này giúp bé rảnh tay khỏi cần người lớn dắt, tạo cảm giác thích thú khi khám phá không gian xung quanh. Phần lớn xe tròn còn tích hợp khay chơi với đồ chơi âm thanh, ánh sáng để thu hút bé trong lúc di chuyển.

Trên thị trường hiện có ba dạng phổ biến là xe có khung tròn cơ bản, xe tròn kèm khay ăn dặm tháo rời và xe tròn tích hợp nhạc, đèn cảm ứng. Dù khác nhau về phụ kiện đi kèm, cả ba dạng đều giữ chung nguyên lý vận hành như nhau.

Có nên cho bé đi xe tròn không?

Không nên cho bé sử dụng xe tròn tập đi có bánh xe như một phương tiện hỗ trợ học đi. Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị không sử dụng xe tập đi có bánh xe vì thiết bị này không giúp trẻ học đi tốt hơn và có thể làm tăng nguy cơ chấn thương trong quá trình sử dụng.

Xe tròn có thể tạo cảm giác bé đang tập bước vì chân vẫn chạm sàn và cơ thể liên tục di chuyển. Tuy nhiên, quá trình học đi tự nhiên cần sự phối hợp của nhiều kỹ năng như tự đứng, chuyển trọng lượng cơ thể, giữ thăng bằng và điều chỉnh bước chân. Việc đặt bé trong một thiết bị có bánh xe không thay thế được quá trình vận động này.

Một nghiên cứu của AAP phân tích dữ liệu tại Mỹ giai đoạn 1990–2014 ước tính có 230.676 trẻ dưới 15 tháng tuổi được điều trị tại khoa cấp cứu do chấn thương liên quan đến xe tập đi. Trong số này, 74,1% trường hợp liên quan đến việc ngã cầu thang và 90,6% bị thương ở vùng đầu hoặc cổ. Vì vậy, nếu mục tiêu của ba mẹ là hỗ trợ bé phát triển kỹ năng vận động, nên ưu tiên vận động tự do trên sàn, môi trường chơi an toàn và các hoạt động khuyến khích bé tự đứng, vịn và bước thay vì phụ thuộc vào xe tròn.

Có thể bạn quan tâm:

Có nên cho bé ngồi xe tập đi sớm?

Xe tròn có thể gây ra những rủi ro nào cho bé?

Xe tròn tạo cho bé khả năng di chuyển nhanh hơn so với khi bé tự bò hoặc tập đứng. Điều này cũng khiến phạm vi tiếp cận của bé rộng hơn và làm một số nguy hiểm trong nhà trở nên khó kiểm soát. Dưới đây là các rủi do có thể xảy ra khi bé sử dụng xe tròn:

Nguy cơ ngã cầu thang và va chạm

Ngã cầu thang là một trong những cơ chế chấn thương phổ biến nhất liên quan đến xe tập đi có bánh xe. Nghiên cứu trên 230.676 trường hợp tại Mỹ cho thấy 74,1% chấn thương liên quan đến xe tập đi xảy ra do trẻ ngã cầu thang. Khi ngồi trong xe, bé có thể di chuyển đến những khu vực mà trước đó chưa thể tiếp cận.

Nếu trong nhà có cầu thang, bậc thấp hoặc nền thay đổi độ cao, xe có thể di chuyển nhanh về phía trước khiến bé không kịp phản ứng. Ngoài cầu thang, bé còn có thể va vào cạnh bàn, ghế, tường hoặc các đồ vật khác. Đặc biệt, tốc độ di chuyển của xe khiến người lớn khó can thiệp trong một số tình huống xảy ra bất ngờ.

Bé dễ tiếp cận vật nóng, đồ vật nguy hiểm

Xe tròn làm tăng chiều cao và phạm vi với tới của bé, từ đó khiến một số vật dụng vốn nằm ngoài tầm tay trở nên dễ tiếp cận hơn. Theo cảnh báo từ chuyên gia, trẻ ngồi trong xe tập đi có thể với tới khăn trải bàn, tay cầm nồi, đồ uống nóng hoặc những vật có nguy cơ gây bỏng. Bé cũng có thể tiếp cận các sản phẩm hóa chất, thuốc hoặc vật nhỏ không phù hợp với trẻ nhỏ.

Khó kiểm soát tốc độ và hướng di chuyển

Xe tròn cho phép bé di chuyển nhanh hơn nhưng khả năng kiểm soát chưa phát triển tương ứng. Bé có thể chưa biết cách dừng lại, đổi hướng hoặc tránh vật cản khi xe đang di chuyển. Theo AAP, trẻ trong xe tập đi có thể di chuyển hơn 3 bàn chân, tương đương khoảng 0,9 m, chỉ trong 1 giây.

Khoảng thời gian phản ứng rất ngắn này khiến người lớn khó can thiệp kịp trong một số tình huống nguy hiểm. Ngay cả khi bé chỉ sử dụng xe trong khu vực quen thuộc, môi trường xung quanh vẫn có thể thay đổi. Một món đồ chơi nằm trên sàn, cánh cửa mở hoặc một vật dụng được đặt thấp đều có thể trở thành chướng ngại vật.

Ba mẹ nên cho bé chơi và tập đi bằng gì thay xe tròn?

Thay vì sử dụng xe tròn tập đi, ba mẹ có thể lựa chọn những phương pháp hỗ trợ bé vận động an toàn và chủ động hơn. Quây bóng an toàn, xe tập đi dạng đẩy bằng gỗ hoặc tạo không gian để bé tự vịn vào những đồ vật chắc chắn đều có thể giúp con rèn luyện khả năng giữ thăng bằng, đứng và bước đi theo khả năng phát triển của mình.

• Quây bóng an toàn: Quây bóng tạo không gian giới hạn, giúp ba mẹ dễ quan sát trong khi bé có thể tự do đứng lên, ngồi xuống, bò, vịn và di chuyển. Khu vực chơi cần có bề mặt bằng phẳng, không đặt gần cầu thang, ổ điện hoặc các vật dụng có góc cạnh sắc nhọn.
• Xe tập đi dạng đẩy bằng gỗ: Loại xe này cho phép bé chủ động điều khiển hướng di chuyển thay vì bị giữ cố định trong khung xe. Ba mẹ nên chọn sản phẩm có thiết kế chắc chắn, tay đẩy vừa tầm với, bánh xe có độ ma sát phù hợp và không di chuyển quá nhanh khi bé vịn vào.
• Tự vịn và tập bước: Đây là cách đơn giản để bé rèn luyện khả năng vận động tự nhiên. Ba mẹ có thể sắp xếp các đồ vật chắc chắn ở khoảng cách phù hợp để bé vịn đứng, chuyển trọng lượng cơ thể và từng bước di chuyển sang ngang. Không nên sử dụng những vật nhẹ, dễ đổ hoặc có bánh xe làm điểm tựa cho bé.

Cần lưu ý gì nếu vẫn muốn cho bé đi xe tròn

Nếu gia đình vẫn quyết định sử dụng xe tròn, cần giảm tối đa các yếu tố nguy hiểm trong môi trường xung quanh. Những lưu ý dưới đây không biến xe tròn thành thiết bị an toàn tuyệt đối nhưng giúp ba mẹ chủ động hơn trong việc kiểm soát nguy cơ.

• Đặt xe cách xa cầu thang, bậc cao thấp, cửa ra vào hoặc khu vực có sự thay đổi độ cao.
• Cất thuốc, hóa chất, nước nóng, đồ điện và vật sắc nhọn khỏi khu vực bé có thể tiếp cận.
• Không sử dụng gần bếp hoặc nguồn nhiệt vì bé có thể với tới tay cầm nồi, khăn trải bàn hoặc vật nóng khi ngồi trong xe.
• Kiểm tra bánh xe, khung, ghế ngồi, khóa và các mối nối để phát hiện dấu hiệu lỏng, gãy hoặc hư hỏng.
• Không sử dụng trên khu vực trơn trượt, có vật cản hoặc chênh lệch độ cao.
• Không để bé sử dụng xe khi không có người lớn ở khu vực xung quanh.
• Xe không nên trở thành phương tiện chính để bé luyện tập kỹ năng đi lại.

Câu hỏi thường gặp

Bé mấy tháng thì được ngồi xe tròn tập đi?

Bé nên đạt tối thiểu 7-8 tháng tuổi, khi cổ đã cứng cáp và có thể ngồi vững không cần hỗ trợ. Không nên cho bé dưới 6 tháng tuổi sử dụng vì hệ xương và cơ cổ chưa đủ chắc khỏe.

Có nên cho bé dùng xe tròn tập đi mỗi ngày không?

Không nên dùng xe tròn mỗi ngày với tần suất nhiều lần. Nếu sử dụng, ba mẹ chỉ nên giới hạn 1-2 lần mỗi ngày, mỗi lần không quá 15 phút, kèm giám sát chặt chẽ.

Dùng xe tròn tập đi nhiều có làm bé đi kiễng chân, vòng kiềng không?

Có khả năng xảy ra nếu bé dùng xe tròn quá thường xuyên trong thời gian dài. Tư thế ngồi trong xe khiến bé có xu hướng nhón chân để đẩy xe, lâu dần hình thành thói quen đi sai lệch.

Nên dừng dùng xe tròn tập đi khi nào?

Ba mẹ nên dừng ngay khi bé bắt đầu tự vịn đứng và có dấu hiệu muốn bước đi độc lập, thường từ 9-10 tháng tuổi. Đây là giai đoạn bé cần tự luyện tập thăng bằng mà không có xe hỗ trợ.

Nên chọn xe tròn tập đi hay xe tập đi có tay vịn?

Xe tập đi có tay vịn được nhiều chuyên gia khuyên dùng hơn vì giúp bé chủ động tập bước đi đúng tư thế, hạn chế nguy cơ té ngã so với loại khung tròn truyền thống.

Bài viết trên Pakey đã chia sẻ những thông tin cần thiết để ba mẹ giải đáp có nên cho bé đi xe tròn trong giai đoạn tập đi. Hy vọng bài viết trên giúp ba mẹ có thêm cơ sở để lựa chọn phương pháp vận động an toàn, phù hợp với khả năng phát triển của bé.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!