Lì xì cho bé và 4 thông điệp giáo dục trẻ ngày Tết

Tết Nguyên Đán không chỉ là dịp đoàn viên, sum họp gia đình mà còn là “mùa ký ức tuổi thơ” với rất nhiều đứa trẻ Việt Nam. Trong đó, khoảnh khắc được nhận bao lì xì đỏ thắm luôn là điều khiến trẻ háo hức nhất. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, lì xì cho bé không đơn thuần là chuyện tiền bạc mà còn là một hình thức giáo dục rất tinh tế, giúp trẻ học về giá trị tinh thần, cách cư xử và cả những bài học đầu đời về tài chính.

Ý nghĩa của việc lì xì trẻ em dịp Tết Nguyên Đán

Lì xì (hay mừng tuổi) có nguồn gốc từ văn hóa Á Đông, đặc biệt phổ biến tại Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản. Theo quan niệm dân gian, tiền lì xì không đơn thuần mang giá trị vật chất mà tượng trưng cho lộc đầu năm, cho may mắn, sức khỏe và bình an.

Lì xì cho bé là lời chúc tốt đẹp được “gói” trong hình thức cụ thể. Người lớn gửi gắm mong muốn trẻ ăn ngoan, chóng lớn, học giỏi, khỏe mạnh qua một phong bao đỏ – màu sắc tượng trưng cho may mắn và xua đuổi điều xấu.

Lì xì cũng giúp trẻ cảm nhận được sự yêu thương và quan tâm từ gia đình, họ hàng. Việc được ông bà, cô chú, cha mẹ trao lì xì khiến trẻ thấy mình được trân trọng, được chúc phúc, từ đó hình thành cảm xúc tích cực với Tết và với các mối quan hệ gia đình.

Cuối cùng, đây là một trong những trải nghiệm xã hội đầu đời của trẻ. Trẻ học cách chào hỏi, nhận quà, giao tiếp với người lớn, từ đó dần hiểu về vai trò, vị trí của mình trong gia đình và cộng đồng.

4 cách giáo dục trẻ thông qua văn hóa lì xì Tết

Nếu được định hướng đúng, lì xì không chỉ là “tiền cho vui” mà còn trở thành một công cụ giáo dục rất hiệu quả, nhẹ nhàng và tự nhiên.

Giáo dục trẻ về ý nghĩa của lì xì

Sai lầm phổ biến của nhiều gia đình là để trẻ mặc định hiểu lì xì là tiền. Khi đó, trẻ chỉ quan tâm đến số tiền nhiều hay ít mà không hiểu giá trị tinh thần phía sau.

Ba mẹ nên giải thích cho trẻ theo cách đơn giản, phù hợp độ tuổi:

• Lì xì là lời chúc may mắn đầu năm
• Người lớn lì xì vì yêu thương, không phải vì “cho tiền”
• Bao lì xì tượng trưng cho sự khởi đầu tốt đẹp

Ví dụ, ba mẹ có thể giải thích với bé: “Ông bà mừng tuổi con để chúc con khỏe mạnh, ngoan ngoãn và học giỏi hơn năm trước.”

Việc này giúp trẻ hình thành nhận thức rằng giá trị lớn nhất của lì xì nằm ở lời chúc, không phải số tiền. Khi trẻ hiểu được điều này, trẻ sẽ bớt so sánh, bớt tính toán và trân trọng hơn tình cảm của người lớn.

Dạy trẻ cách nói lời “cảm ơn”

Dù lì xì đầu năm là gì (tiền bạc, quà tặng hay lời chúc) thì ba mẹ cũng cần giáo dục để con hiểu được rằng, điều đầu tiên con cần đáp lại đó chính là lời “cảm ơn”. Một đứa trẻ biết cảm ơn khi nhận lì xì thường cũng sẽ biết cảm ơn trong nhiều tình huống khác của cuộc sống: khi được giúp đỡ, khi được tặng quà, khi được khen ngợi.

Đây là cơ hội tuyệt vời để dạy trẻ về lòng biết ơn – một trong những phẩm chất quan trọng nhất trong giáo dục nhân cách.

Giáo dục trẻ về văn hóa ứng xử

Tết Nguyên Đán cũng được coi là một “lớp học xã hội” đặc biệt trong năm đối với trẻ nhỏ. Thông qua việc chúc Tết và nhận bao lì xì, trẻ được học rất nhiều về giao tiếp và ứng xử. Đó là cách chào hỏi người lớn, xưng hô như thế nào cho đung vai vế, cách giữ thái độ lễ phép, hòa đồng, vui vẻ với mọi người xung quanh,…

Ba mẹ cũng có thể tận dụng cơ hội này để giáo dục con về văn hóa ứng xử khi nhận lì xì từ người lớn như: không đòi lì xì, không mở bao lì xì trước mặt người cho, không phản ứng với số tiền được mừng tuổi,…

Đây là những chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức xã hội của trẻ. Trẻ học được rằng trong giao tiếp, thái độ và cách cư xử quan trọng hơn vật chất. Về lâu dài, những trải nghiệm này giúp trẻ hình thành kỹ năng mềm: tự tin giao tiếp, biết điều chỉnh hành vi trong môi trường xã hội, và tôn trọng người khác.

Giáo dục trẻ cách quản lí tài chính

Dưới góc nhìn giáo dục, lì xì chính là “bài học tài chính đầu đời” rất tự nhiên và dễ tiếp nhận đối với trẻ. Bởi với nhiều bé, đây là lần đầu tiên trẻ được sở hữu một khoản tiền tương đối độc lập, không gắn trực tiếp với việc mua sắm hằng ngày của cha mẹ. Nếu được định hướng đúng, ba mẹ có thể giúp trẻ hình thành những khái niệm cơ bản về quản lý tài chính như: tiền đến từ đâu, tiền dùng để làm gì và vì sao cần biết tiết kiệm.

Thay vì giữ toàn bộ tiền lì xì cho con mà không giải thích, ba mẹ nên cùng trẻ đếm số tiền nhận được, trao đổi xem con muốn dùng vào việc gì, việc nào là cần thiết, việc nào chỉ là mong muốn nhất thời. Từ đó, có thể hướng dẫn trẻ chia tiền thành các phần cụ thể như một phần để tiết kiệm, một phần để mua món đồ con thích và một phần để chia sẻ hoặc làm việc có ý nghĩa.

Những lưu ý quan trọng khi lì xì cho bé ngày Tết

Với trẻ nhỏ, mỗi lời nói, hành động của người lớn đều có thể khiến chúng bắt chước, ghi nhớ và in sâu vào tiềm thức. Trẻ em như những trang giấy trắng, dễ nói dễ cười, dễ vui vẻ và cũng dễ tổn thương. Do đó, khi lì xì cho bé, người lớn cần lưu ý một số điều nên làm và nên tránh sau đây:

• Thống nhất số tiền lì xì trước đám đông để các bé không so sánh, phân bì với nhau.
• Lì xì cho bé trước mặt phụ huynh của chúng, đặc biệt là với trẻ dưới 3 tuổi để ba mẹ bé hỗ trợ giữ lì xì tạm thời. Vì nhiều trẻ chưa biết cách giữ tiền, dễ quên hoặc làm mất.
• Lì xì cho bé kèm theo lời chúc giúp nâng tầm giá trị và ý nghĩa của việc mừng tuổi ngày Tết.
• Không chêu chọc hay yêu cầu bé thực hiện điều gì đó để được nhận lì xì, điều này có thể khiên trẻ dễ tổn thương và xấu hổ.
• Ưu tiên bao lì xì màu đỏ, tiền mới.
• Không nhất thiết phải lì xì tiền mặt, ba mẹ có thể lì xì cho bé bằng quà tặng như đồ chơi, quần áo, bánh kẹo,…

Vì ý nghĩa của việc lì xì cho bé không nằm ở số tiền mà là cách bạn trao đi nên thái độ và cách ứng xử của bạn cũng quyết định rất lớn đến trải nghiệm của văn hóa này. Bởi lẽ, chính người lớn cũng học được nhiều bài học thông qua văn hóa lì xì chứ không chỉ riêng trẻ nhỏ.

Nên lì xì cho bé bao nhiêu?

Thực tế, không có một con số cụ thể nào được xem là “chuẩn mực” cho việc lì xì trẻ em, bởi giá trị của phong bao lì xì không nằm ở số tiền bên trong mà nằm ở ý nghĩa tinh thần mà người lớn gửi gắm. Mức lì xì nhiều hay ít phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mối quan hệ với đứa trẻ, điều kiện kinh tế của người lì xì, độ tuổi của trẻ và văn hóa từng gia đình.

Với trẻ nhỏ, số tiền mang tính tượng trưng là đủ để tạo niềm vui và cảm giác được chúc phúc, trong khi với trẻ lớn hơn, mức lì xì có thể linh hoạt hơn nhưng vẫn nên nằm trong khả năng tài chính của người cho. Điều quan trọng nhất là sự hợp lý và đồng đều, tránh tạo ra sự chênh lệch quá lớn giữa các trẻ trong cùng một nhóm, bởi điều này rất dễ khiến trẻ nảy sinh tâm lý so sánh, hơn thua.

Ở các vùng nông thôn hiện nay, mức lì xì tối thiểu cho các bé thường dao động từ 10.000 – 20.000 VNĐ tùy vào điều kiện tài chính. Với con em trong nhà, họ hàng thân thiết hơn có thể nâng mệnh giá lên 50.000 – 200.000 VNĐ. Ngược lại, ở thành phố hoặc đối với các gia đình có điều kiện hơn, con số này có thể cao hơn.

Bị trẻ chê lì xì ít, nên xử lý thế nào?

Việc trẻ chê lì xì ít là tình huống khá nhạy cảm nhưng không hiếm gặp trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi trẻ tiếp xúc sớm với khái niệm tiền bạc và dễ hình thành thói quen so sánh. Trong trường hợp này, người lớn không nên phản ứng gay gắt hay trách mắng trẻ trước mặt người khác, bởi điều đó chỉ khiến trẻ xấu hổ hoặc phản kháng, mà không thực sự hiểu được vấn đề.

Thay vào đó, đây nên được xem là một cơ hội giáo dục nhẹ nhàng, giúp trẻ nhận ra ý nghĩa thực sự của lì xì. Bạn có thể trò chuyện riêng với bé, giải thích rằng lì xì là lời chúc may mắn và sự quan tâm, không phải là thước đo giá trị của người cho hay của chính bản thân đứa trẻ. Đồng thời, có thể đặt những câu hỏi gợi mở như: nếu cháu/em tặng quà cho bạn mà bị chê ít thì cháu/em sẽ cảm thấy thế nào, từ đó giúp trẻ học cách đặt mình vào cảm xúc của người khác.

Qua quá trình này, trẻ dần hiểu rằng thái độ biết ơn và sự trân trọng quan trọng hơn rất nhiều so với số tiền nhận được, và đó cũng chính là bài học quan trọng nhất mà văn hóa lì xì mang lại.

Trong nhịp sống hiện đại, nhiều giá trị truyền thống dần bị đơn giản hóa, thậm chí biến tướng. Lì xì cũng không ngoại lệ, khi đôi lúc bị nhìn nhận thuần túy như một khoản tiền. Tuy nhiên, nếu bạn biết cách ứng xử 1 cách khéo léo và tinh tế thì lì xì cho bé sẽ biến thành cơ hội để giáo dục con trẻ và gửi gắm những bài học nhân sinh sâu sắc, góp phần định hình nhân cách cho thể hệ “măng non”. Cảm ơn đã theo dõi bài viết của Pakey, mọi thắc mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp:

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!