5 rủi ro nguy hiểm vừa bế trẻ vừa nấu ăn ba mẹ thường bỏ qua

Vừa bế trẻ vừa nấu ăn là thói quen của nhiều ba mẹ khi con bám, khóc mỗi lần bị đặt xuống. Tuy nhiên, việc đưa trẻ đến gần bếp trong lúc nấu nướng có thể làm tăng nguy cơ bỏng, ngã, va chạm với nồi chảo và các dụng cụ sắc nhọn. Vậy đâu là những rủi ro ba mẹ dễ bỏ qua và cách trông con nào an toàn hơn? Cùng Pakey tìm hiểu 5 nguy hiểm thường gặp và các giải pháp phù hợp khi nấu ăn nhé.

Vì sao vừa bế trẻ vừa nấu ăn lại nguy hiểm?

Vừa bế trẻ vừa nấu ăn đặt bé vào vùng nguy hiểm của căn bếp. Vinmec và Hiệp hội Bỏng Hoa Kỳ (ABA) đều khuyến cáo không bế trẻ khi đang nấu ăn. Dưới đây là những lý do chính:

– Bé ở sát nguồn nhiệt như ngọn lửa, chảo dầu và nồi nước sôi.

– Mẹ chỉ còn một tay để xoay xở nên khó phản ứng kịp khi có sự cố.

– Da trẻ mỏng, dễ bỏng sâu vì trẻ dưới 4 tuổi có nguy cơ biến chứng do bỏng cao hơn người lớn (Vinmec).

– Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ 2–5 tuổi hay bị bỏng vì tò mò, chưa ý thức được nguy hiểm.

– Theo ABA, trẻ dưới 5 tuổi chỉ chiếm khoảng 6% dân số Mỹ nhưng chiếm tỷ lệ lớn hơn nhiều.

5 rủi ro nguy hiểm khi vừa bế trẻ vừa nấu ăn

Tai nạn trong bếp hiếm khi xảy ra ngay lần đầu, nên nhiều ba mẹ dễ chủ quan cho rằng mình đủ cẩn thận. Thực tế, vừa bế trẻ vừa nấu ăn càng thường xuyên thì khả năng gặp sự cố càng tăng. Dưới đây là 5 rủi ro ba mẹ nên biết để chủ động phòng tránh:

Bỏng dầu mỡ, hơi nước nóng

Đây là rủi ro thường gặp và để lại hậu quả nặng nề cho bé, khi vừa bế trẻ vừa nấu ăn, mặt và ngực bé nằm gần ngang tầm mặt bếp. Đó cũng là khu vực dầu mỡ dễ bắn lên khi chiên cá, rán trứng hay xào rau ở lửa lớn, người lớn có thể lùi lại hoặc nghiêng người để tránh, còn bé nằm trên tay mẹ thì không thể tự né. Hơi nước nóng cũng nguy hiểm không kém, lúc mẹ mở vung nồi canh hoặc chắt nước luộc, luồng hơi bốc lên rất nhanh, hơi nóng này có thể gây bỏng dù bé không chạm vào nồi.

Bé với tay vào nồi, dao kéo

Từ khoảng 6 tháng tuổi, bé bắt đầu chủ động với lấy những đồ vật có màu sắc, phát ra âm thanh hoặc đang chuyển động, căn bếp lại có rất nhiều thứ như ngọn lửa xanh, nồi canh đang sôi, chiếc muôi mẹ vừa khuấy. Khi được bế sát bếp, quai nồi, cán chảo và con dao trên thớt đều nằm gọn trong tầm tay bé.

Động tác với tay của trẻ chỉ diễn ra trong một đến hai giây, nhanh hơn thời gian mẹ kịp nhận ra để giữ tay con lại. Một cú kéo nhẹ vào quai nồi đang sôi có thể làm đổ cả nồi lên người hai mẹ con, ba mẹ nên luôn quay quai nồi, chảo vào phía trong bếp để trẻ không với tới.

Những vật dụng khác bé dễ chạm vào gồm:

– Dao, kéo, dụng cụ bào gọt để trên thớt hoặc sát mép bàn bếp.

– Bình nước nóng, ấm siêu tốc vừa đun sôi.

– Lọ gia vị, chai dầu ăn bằng thủy tinh dễ đổ vỡ.

Trượt ngã khi bế bé trên sàn bếp

Sàn bếp là khu vực trơn trượt trong nhà mà nhiều người ít để ý, như nước rửa rau, dầu ăn bắn ra khi chiên xào hay vụn thức ăn rơi vãi đều có thể khiến mẹ trượt chân. Bình thường, mẹ có thể bám vào kệ bếp hoặc chống tay để giữ thăng bằng, khi vừa bế trẻ vừa nấu ăn, một tay mẹ giữ con, tay còn lại cầm chảo hoặc bưng nồi.

Lúc này mẹ gần như mất hết điểm tựa, nếu trượt ngã, bé có thể va đầu vào cạnh bàn bếp, sàn gạch cứng hoặc bị mẹ đè lên. Nguy hiểm hơn, cả hai mẹ con có thể ngã về phía bếp đang nóng hoặc làm đổ nồi thức ăn, giữ sàn bếp luôn khô và dùng thảm chống trượt giúp giảm rủi ro, nhưng cách an toàn vẫn là không bế con khi đứng bếp.

Bé hít phải khói dầu, khí bếp

Khi chiên xào ở nhiệt độ cao, dầu ăn tạo ra khói và hơi dầu bay lên, bếp gas khi cháy cũng thải khí đốt vào không khí trong bếp, lượng khói và khí này tập trung dày ngay phía trên mặt bếp, cũng chính là tầm thở của bé khi được bế.

Đường hô hấp của trẻ nhỏ còn non nớt, nhịp thở của bé lại nhanh hơn người lớn, nên bé hít vào nhiều không khí hơn so với cân nặng cơ thể. Một số nghiên cứu quốc tế đã ghi nhận mối liên hệ giữa việc dùng bếp gas trong phòng kín và nguy cơ hen suyễn ở trẻ. 

Để giảm rủi ro, ba mẹ nên:

– Bật máy hút mùi trong suốt thời gian nấu và vài phút sau khi tắt bếp.

– Mở cửa sổ hoặc cửa thông gió, đặc biệt với bếp nhà ống hẹp.

– Cho bé chơi ở phòng khác khi chiên rán nhiều dầu mỡ.

Trẻ ngã trượt khỏi tay mẹ

Rủi ro này thường gặp ở bé 6–12 tháng tuổi, khi trẻ bắt đầu hiếu động và có nhu cầu vận động nhiều hơn. Bé có thể bất ngờ ưỡn người, vặn mình hoặc chồm về phía những đồ vật hấp dẫn trên bếp. Khi mẹ dùng cả hai tay để bế, những chuyển động này thường dễ kiểm soát hơn.

Tuy nhiên, khi vừa bế bé vừa cầm chảo hoặc đảo thức ăn, mẹ chỉ có một tay để giữ trẻ nên lực giữ không còn chắc chắn như bình thường. Chỉ một chuyển động mạnh cũng có thể khiến bé trượt khỏi tay và rơi xuống sàn, va vào cạnh tủ bếp hoặc ngã về phía khu vực đang nấu.

Cách trông con khi nấu ăn an toàn mà không cần bế trên tay

Địu con khi nấu ăn

Địu giúp ba mẹ rảnh tay hơn nhưng không phải lựa chọn an toàn khi đứng gần bếp, đặc biệt trong lúc chiên, xào hoặc xử lý thức ăn nóng. Khi trẻ được địu trước ngực, bé vẫn ở rất gần nguồn nhiệt và có thể bị dầu mỡ hoặc thức ăn nóng bắn vào người. Vì vậy, ba mẹ chỉ nên sử dụng địu khi thực hiện những công việc không liên quan đến nhiệt như nhặt rau, chuẩn bị nguyên liệu hoặc rửa bát, khi cần đứng trước bếp nóng, nên đặt bé ở một khu vực riêng, an toàn và vẫn nằm trong tầm quan sát.

Dùng quây cũi tạo khu chơi cho bé

Với bé đã biết bò hoặc bắt đầu tập đi, ba mẹ có thể sử dụng quây cũi để tạo một khu vui chơi riêng trong lúc chuẩn bị bữa ăn. Bên trong quây nên có những món đồ chơi phù hợp với độ tuổi để bé có thể tự chơi trong thời gian ngắn, nên đặt quây ở phòng khách hoặc khu vực gần bếp nhưng đủ xa để bé không thể tự bò, đi vào nơi đang nấu ăn. Nếu bếp có lối ra vào không có cửa, ba mẹ có thể bố trí thêm rào chắn để hạn chế bé tự đi vào khu vực này.

Cho bé ngồi ghế ăn dặm

Với bé từ khoảng 6 tháng tuổi và đã có khả năng ngồi vững, ghế ăn dặm có thể giúp bé ngồi cố định trong lúc ba mẹ chuẩn bị thức ăn. Nên đặt ghế ngoài khu vực nấu nướng, ở vị trí ba mẹ có thể dễ dàng quan sát trẻ mà không cần rời khỏi bếp quá lâu. Trước khi nấu, ba mẹ cần cài đầy đủ dây đai và đặt ghế cách xa bếp, kệ hoặc các vật dụng mà bé có thể với tới, không nên đặt ghế ở vị trí quá gần nguồn nhiệt hoặc nơi có nguy cơ bị nồi, chảo và dụng cụ nấu ăn va vào.

Nấu ăn vào giờ bé ngủ

Nếu chỉ có một mình trông con, ba mẹ có thể tranh thủ lúc bé ngủ để chuẩn bị bữa ăn, việc sơ chế sẵn rau, thịt và các nguyên liệu từ trước cũng giúp rút ngắn thời gian nấu nướng. Nếu bé bất ngờ tỉnh giấc, ba mẹ nên tắt bếp và đảm bảo nguồn nhiệt an toàn trước khi đi bế con, không nên tiếp tục nấu ăn trong khi đang bế trẻ hoặc để nồi chảo đang đun mà không có người trông coi.

Bé bị bỏng khi mẹ đang nấu ăn, cần sơ cứu thế nào?

Nếu tai nạn xảy ra khi vừa bế trẻ vừa nấu ăn, ba mẹ xử lý theo các bước sau:

– Tách bé khỏi nguồn nhiệt, cởi quần áo vùng bỏng nếu chưa dính da.

– Làm mát bằng nước sạch khoảng 16–20°C trong 15–45 phút, đến khi bé bớt đau rát.

– Không chườm đá, nước đá, với bé bỏng diện rộng, tránh làm mát quá lâu vì dễ hạ thân nhiệt.

– Che vết bỏng bằng gạc sạch, không bôi kem đánh răng, nước mắm và không chọc vỡ bóng nước.

– Đưa bé đến cơ sở y tế gần nhà để được điều trị kịp thời, tránh biến chứng.

Câu hỏi thường gặp

Bé bám mẹ, không chịu rời khi mẹ nấu ăn thì phải làm sao?

Ba mẹ nên tập cho bé chơi một mình 5–10 phút mỗi ngày, lúc bé không đói hay buồn ngủ. Khi nấu, mẹ vẫn trò chuyện, gọi tên con để bé yên tâm mà không cần vừa bế trẻ vừa nấu ăn.

Bé mấy tuổi có thể vào bếp phụ ba mẹ?

Từ khoảng 3 tuổi, bé có thể rửa rau, trộn salad ở bàn cách xa bếp. Việc liên quan đến bếp nóng cần đợi bé lớn hơn và có người lớn kèm sát.

Nên để bé cách bếp bao xa khi nấu ăn?

Ba mẹ nên giữ bé cách mép bếp tối thiểu khoảng 1 mét vì đây là khoảng cách vùng cấm trẻ em mà các tổ chức an toàn trẻ em quốc tế thường khuyến nghị. Khoảng cách này cần tính thêm cả tầm với tay của bé, và áp dụng luôn cho nồi cơm điện, ấm siêu tốc, lò nướng đang hoạt động. 

Bài viết trên Pakey đã chia sẻ những rủi ro khi vừa bế trẻ vừa nấu ăn và các cách trông con an toàn hơn trong lúc chuẩn bị bữa ăn. Việc chủ động sắp xếp không gian, giữ trẻ cách xa khu vực nấu nướng giúp hạn chế nguy cơ bỏng, ngã và va chạm với vật dụng nguy hiểm. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ba mẹ lựa chọn cách chăm sóc phù hợp, đảm bảo an toàn cho bé trong mỗi sinh hoạt hằng ngày.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!