Tại sao trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú? Có nguy hiểm không?

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú là tình trạng khiến nhiều ba mẹ lo lắng trong giai đoạn đầu chăm con. Liệu đây có phải dấu hiệu bình thường hay tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của bé? Bài viết dưới đây Pakey sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách xử lý khi trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú một cách khoa học và an toàn.

Vai trò giấc ngủ đối với trẻ sơ

Giấc ngủ đóng vai trò nền tảng đối với sự phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, hệ thần kinh và cảm xúc của trẻ sơ sinh trong những năm đầu đời. Trong khi ngủ, não bộ của trẻ không chỉ được nghỉ ngơi, tăng cường trí nhớ mà còn làm nhiệm vụ xử lý các thông tin tiếp nhận vào ban ngày.

Đồng thời, cơ thể bé sẽ tiết ra lượng lớn hormone tăng trưởng giúp phát triển hệ cơ xương và cải thiện chiều cao tối ưu. Một giấc ngủ sâu, đủ liều lượng còn cung cấp thời gian thiết yếu để hệ thống miễn dịch non nớt và hệ tiêu hóa dần hoàn thiện các chức năng. Nhờ ngủ đủ giấc, trẻ sẽ luôn duy trì được tinh thần thoải mái, nạp đầy năng lượng tích cực để vui đùa cùng cha mẹ và hạn chế tối đa tình trạng cáu gắt, quấy khóc.

Trẻ sơ sinh ngủ trung bình bao nhiêu tiếng một ngày?

Chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh có hai giai đoạn gồm ngủ sâu 10 – 15 phút và ngủ động 10 – 15 phút, hai giai đoạn này sẽ đan xen nhau khoảng 2 – 3 tiếng. Vào giai đoạn ngủ động, trẻ có thể tạo ra tiếng động mạnh như tiếng chuyển người. Mẹ có thể tham khảo lượng ngủ cần thiết ở các độ tuổi nhất định để quan sát tình trạng ngủ nhiều của bé:

Dưới 3 tháng tuổi: Khoảng 16 – 20 giờ, với 3 – 5 giấc ngủ ngắn kéo dài từ 2 – 3 giờ.
Từ 3 – 6 tháng tuổi: Rút ngắn lại còn 14 – 16 giờ vì trẻ đã quen với giờ ngủ đêm.
Từ 6 tháng – 1 tuổi: Khoảng 12 – 15 tiếng, trong đó bé thường có 2 giấc ngủ ngắn vào ban ngày.

Tính chất giấc ngủ ở trẻ sơ sinh cũng giống với người lớn và thường được chia thành 2 loại:

Giấc ngủ nhanh (Giấc ngủ nông, hay còn gọi là giấc ngủ REM): Ước tính phân nửa thời gian ngủ của trẻ sơ sinh thuộc loại giấc ngủ nông, mắt bé cử động theo chiều trước – sau với tốc độ nhanh.
Giấc ngủ chậm (Giấc ngủ sâu, hay còn gọi là giấc ngủ NREM): Những trẻ có giấc ngủ sâu thường ngủ khoảng 8 tiếng/ ngày và không cử động mắt.

Xem thêm:

Trẻ ngủ hay giật mình: Nguyên nhân và cách cải thiện

Giấc ngủ REM là gì? Những điều cần biết về giấc ngủ REM

Tại sao trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú?

Chưa thích nghi với môi trường bên ngoài

Sau khi chào đời, trẻ cần thời gian để làm quen với môi trường mới bên ngoài tử cung. Trong giai đoạn này, cơ thể bé ưu tiên nghỉ ngơi nên thường ngủ nhiều hơn và ít có nhu cầu bú. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường và sẽ cải thiện sau vài ngày. Nếu bé vẫn bú được khi thức và phản xạ tốt, ba mẹ có thể yên tâm theo dõi.

Dạ dày nhỏ, nhu cầu bú ít mỗi lần

Dạ dày của trẻ sơ sinh khá nhỏ nên không thể chứa được nhiều thức ăn trong một lần bú. Trong những ngày đầu tiên sau sinh, dạ dày bé chỉ chứa được khoảng 5 – 7ml sữa/cữ, sau đó tăng dần lên 22 – 27ml ở ngày thứ 3, mở rộng tới 45 – 60ml vào ngày thứ 7 và đạt 80 – 150ml khi bé tròn 1 tháng tuổi. Do lượng sữa nạp vào ít, bé nhanh no nhưng cũng rất nhanh đói. Dù vậy, đôi khi trẻ buồn ngủ sẽ ngủ thiếp đi và bỏ qua cữ bú.

Ảnh hưởng từ thuốc khi sinh

Việc mẹ sử dụng thuốc gây tê hoặc giảm đau trong quá trình sinh có thể ảnh hưởng tạm thời đến bé. Trẻ có xu hướng buồn ngủ nhiều hơn, ít tỉnh để bú trong 1–2 ngày đầu. Đây là phản ứng ngắn hạn và sẽ tự cải thiện khi thuốc được đào thải khỏi cơ thể. Ba mẹ nên theo dõi và hỗ trợ bé bú khi bé tỉnh nhẹ.

Thiếu sữa hoặc bú không đủ

Sữa mẹ là loại thức ăn vô cùng dễ tiêu hóa nên trẻ sơ sinh sẽ rất nhanh đói. Tuy nhiên, nếu lượng sữa mẹ không đủ hoặc bé gặp khó khăn khi ngậm bắt vú, việc trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú sẽ diễn ra do con bị kiệt sức. Khi không được cung cấp đủ dưỡng chất và nước, bé không có năng lượng để duy trì hoạt động thức tỉnh, dẫn tới tình trạng ngủ li bì, ra nhiều mồ hôi và mất nước.

Dấu hiệu bệnh lý tiềm ẩn

Nếu trẻ bị ốm nhẹ hoặc mắc các bệnh viêm đường hô hấp, hệ hô hấp khó thở sẽ khiến trẻ mệt mỏi và có xu hướng ngủ giấc dài, lười bú hơn bình thường. Nghiêm trọng hơn, nếu trẻ mắc các bệnh lý như rối loạn nhịp tim hoặc viêm màng não – một căn bệnh nguy hiểm đe dọa tính mạng, cơ thể bé sẽ suy nhược nghiêm trọng dẫn đến ngủ li bì và hoàn toàn không chịu ăn. Sốt cũng là một nguyên nhân bệnh lý phổ biến khiến bé mệt mỏi, ngủ dài và bỏ cữ.

Vàng da sơ sinh

Hiện tượng vàng da sinh lý rất phổ biến và gặp ở khoảng 85 – 88% trẻ sơ sinh do hồng cầu mang HbF vỡ ra hoặc chức năng gan chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp vàng da có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học, khiến trẻ thèm ngủ, ngủ nhiều hơn số lượng giờ trung bình và bỏ bú.

Bé sinh non hoặc nhẹ cân

Thông thường, các bé sinh non hoặc nhẹ cân sẽ có thời gian và nhu cầu ngủ kéo dài nhiều giờ hơn so với những trẻ sinh đủ tháng. Nhịp thở của bé sinh non cũng có thể khác biệt, đôi khi có những cơn ngừng thở ngắn nên phụ huynh cần chú ý đặt bé nằm ngửa trên đệm mềm để giảm nguy cơ hội chứng đột tử (SIDS).

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú có nguy hiểm không?

Trẻ sơ sinh thường cần bú đêm vì dạ dày bé còn nhỏ và không chứa đủ sữa để duy trì năng lượng suốt đêm. Tuy nhiên, theo thời gian, số lần bú đêm sẽ giảm khi dạ dày bé phát triển và khả năng lưu trữ năng lượng cải thiện. Nếu bé 2 tháng tuổi ngủ xuyên đêm mà không cần bú, đây là dấu hiệu tích cực. Điều này cho thấy bé đã đủ no và có đủ năng lượng cho giấc ngủ dài.

Tuy nhiên, bố mẹ cần đảm bảo bé phát triển tốt với cân nặng và chiều cao đạt chuẩn. Mẹ cần quan sát các biểu hiện phát triển bình thường như da dẻ hồng hào, tay chân vận động linh hoạt lúc thức và đáp ứng tốt các phản xạ bú, cầm nắm. Việc để trẻ nhịn bú quá lâu sẽ dẫn đến việc cơ thể không cung cấp đủ năng lượng tiêu hao, dẫn đến mất nước, sụt cân sinh lý kéo dài, chậm lớn, còi cọc và có thể bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng.

Đối với trẻ sinh non, nên đánh thức bé để bú mỗi 2 – 4 giờ nhằm đảm bảo bé phát triển đều và bắt kịp các bạn đồng trang lứa. Với những bé dưới 1 tháng tuổi, tuyệt đối không nên để trẻ ngủ nhịn bú lâu hơn 4 – 5 giờ.

Nên làm gì khi trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú

Để tránh những tác động xấu đến sức khỏe khi thấy trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú, mẹ cần chủ động đánh thức trẻ theo các phương pháp khoa học, nhẹ nhàng:

Mẹ cho bé bú ngay khi đang ngủ: Trẻ sơ sinh có sẵn phản xạ bú rất bền vững hình thành ngay từ trong bụng mẹ. Đôi khi mẹ không cần đánh thức con dậy hẳn mà chỉ cần chạm ti mẹ vào miệng, bé sẽ tự động mút sữa theo thói quen ngay cả khi đang nhắm mắt.
Cởi bớt khăn quấn: Việc tháo bỏ bớt chăn hoặc lớp tã quấn quanh người sẽ làm bé cảm nhận được sự trống vắng và thay đổi nhiệt độ xung quanh, từ đó bé sẽ từ từ tỉnh giấc.
Chạm nhẹ vào bé: Mẹ tuyệt đối không nên gọi to đột ngột hoặc lay mạnh cơ thể con vì điều này có thể làm trẻ giật mình, khó chịu và quấy khóc. Thay vào đó, hãy tiếp cận thật chậm rãi bằng cách chạm nhẹ, vuốt ve vào má hoặc nhẹ nhàng lắc ngón chân, vuốt lòng bàn chân của trẻ để kích thích bản năng thức dậy.
Lau người cho bé: Mẹ có thể lấy một chiếc khăn bông mềm nhúng nước ấm, sau đó lau nhẹ nhàng lên mặt, lưng hoặc tay chân của trẻ cho đến khi con hoàn toàn tỉnh giấc.
Tạo thói quen trước khi ngủ: Dù trẻ sơ sinh chưa có thói quen rõ rệt, mẹ vẫn có thể điều chỉnh dần bằng cách bật đèn thay đổi ánh sáng trong phòng, tăng nhiệt độ máy điều hòa hoặc giảm tốc độ quạt từ từ để con quen với môi trường lúc chuẩn bị thức dậy bú.
Theo dõi dấu hiệu bất thường và cho trẻ đi khám: Mẹ cần quan sát kỹ tình trạng của bé. Nếu trẻ ngủ li bì, lay không dậy kèm theo các triệu chứng như sốt, ho, thở hổn hển, khò khè, lười bú, chậm tăng cân hoặc sụt cân, đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý. Lúc này, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn chế độ dinh dưỡng, bổ sung các khoáng chất cần thiết như kẽm, lysine hoặc điều trị bệnh kịp thời. Mẹ cũng cần xem xét lại chất lượng nguồn sữa, hạn chế ăn đồ cay nóng hoặc lựa chọn sữa có đạm dễ tiêu hóa để con không bị chướng bụng, êm bụng ngủ ngon và bú khỏe.

Có thể bạn quan tâm:

10 mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc và lưu ý quan trọng cho ba mẹ

[Giải đáp] Trẻ sơ sinh ngủ ít có sao không?

Câu hỏi thường gặp

Trẻ 2 tháng tuổi ngủ xuyên đêm không bú có sao không?

Nếu trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú xuyên đêm ở độ tuổi 2 tháng mà bé vẫn phát triển khỏe mạnh, tăng cân, chiều cao đạt chuẩn và vui vẻ linh hoạt vào ban ngày thì bố mẹ hoàn toàn yên tâm. Đây là một tín hiệu sinh lý vô cùng tích cực, chứng tỏ bé đã hấp thu đủ lượng dinh dưỡng cần thiết và có khả năng dự trữ đủ năng lượng cho một giấc ngủ sâu kéo dài mà không cần ăn đêm.

Trẻ sơ sinh ngủ 4 – 5 tiếng không bú có sao không?

Hiện tượng trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú kéo dài 4 – 5 tiếng liên tục, đặc biệt là với trẻ dưới 4 tuần tuổi, mang lại rủi ro rất cao và hoàn toàn không tốt cho sức khỏe. Dạ dày của trẻ lúc này còn rất nhỏ nên mẹ bắt buộc phải chủ động đánh thức trẻ dậy cứ cách mỗi 2 – 3 giờ tương đương khoảng 8 – 12 lần/ngày để cho bé bú, tránh tình trạng con bị hạ đường huyết, kiệt sức và mất nước.

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú có thể là hiện tượng sinh lý bình thường nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nếu kéo dài. Hy vọng bài viết giúp ba mẹ hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý phù hợp, từ đó đảm bảo bé phát triển khỏe mạnh và an toàn trong những tháng đầu đời.

Nếu bạn cần tư vấn thêm, hãy gọi ngay chúng tôi: 0968 501 561 nhé!

Tại sao trẻ sơ sinh ngủ nhiều không bú? Có nguy hiểm không?

Vai trò giấc ngủ đối với trẻ sơ

Trẻ sơ sinh ngủ trung bình bao nhiêu tiếng một ngày?